‘Formateur’ Samsom manoeuvreert zich nu al vast

Als de PvdA in de regering komt, dan wil Diederik Samsom ‘een zo breed mogelijk draagvlak zoeken’. Zoeken naar 76, 77 of 78 zetels voor een nieuwe regering is volgens hem ‘onvoldoende om het vier jaar vol te houden’. Dat stelt hij in het vandaag verschenen maandblad HP/De Tijd.

De opmerkingen druisen in tegen zijn eveneens deze week geuite wens in Elsevier om premier te willen worden, met de SP. “Ik zie inhoudelijke verschillen, maar ik zeg niet dat de SP minder goed is in besturen dan wij.” Opmerkelijk is dat Samsom een lijstverbinding met D66 en GroenLinks niet meer ziet zitten. Die partijen zijn in Samsoms ogen ‘rechts’ geworden.

De SP staat in de peilingen op 29 zetels, de PvdA op 23 zetels, met 52 zetels ruim onvoldoende voor een meerderheid. De PvdA heeft dus andere partijen nodig, maar wie blijft er over als Samsom de meest voor de hand liggende partijen GroenLinks en D66 min of meer diskwalificeert? De PVV niet meegerekend, blijft dan over de VVD, met 25 zetels, wat het PvdA/SP/VVD-kabinet weliswaar een meerderheid oplevert van 77 zetels, maar dat is, zoals hij aankondigt in HP/De Tijd, dus ‘onvoldoende om het vier jaar vol te houden’.

Zoek-het-maar-uit-benadering
Of een samenwerking met de VVD haalbaar lijkt, ligt op basis van het debat in HP/De Tijd tussen Diederik Samsom en Stef Blok niet voor de hand. Samsom zegt de huidige PvdA en VVD allang niet meer dezelfde partijen als uit de paarse, CDA-loze jaren (1994-2002). Samsom: “Er is in de tussentijd een verduidelijking van onze positionering ontstaan. (..) De verschillen zijn niet per se groter geworden, maar wel scherper.”

Dat blijkt onder meer uit de discussie over het integratie- en immigratiebeleid. Samsom over zijn tegenstrever: “Jij laat de boel kapotgaan door een principe, door de ‘zoek het maar uit’-benadering. Dat leidt niet tot een gelukkiger samenleving.” Blok stelt: “Diederik schetst graag tweedelingen, dat is zijn vaste mantra.”

Mocht een liaison met de VVD mislukken, dan rest Samsom niets anders dan steun te zoeken bij het CDA (15 zetels) aangevuld met kleinere partijen als de SGP (3), de Partij voor de Dieren (eveneens 3) of de ChristenUnie (6), wat het totaal van het zespartijenkabinet (PvdA, SP, CDA, SGP, Partij voor de Dieren en ChristenUnie) brengt op 79 zetels. Een meerderheid, dat wel, maar de meerderheid van en monstrum.
Kortom, ‘formateur’ Samsom heeft zich met zijn opmerkingen in HP/De Tijd en Elsevier in een behoorlijk klem gemanoeuvreerd.