Wat rode decors met u doen

Valt u ook iets op als u naar actualiteitenprogramma’s kijkt? De kleur rood zit wel erg vaak in het decor. Pauw en Witteman, Editie NL, Hart van Nederland, Shownieuws en natuurlijk De Wereld Draait Door: rood, rood, rood, rood en rood. Omdat vrijdagavond de laatste seizoensaflevering van DWDD is, hebben we eens uitgezocht wat die kleur met een mens doet.

Een telefoontje naar Ronald van den Bersselaar levert al een hoop antwoorden op. Van den Bersselaar is namelijk de ontwerper van het DWDD-decor en zit ook achter het uiterlijk van Shownieuws en Hart van Nederland. “De rode huisstijlkleur bij DWDD was een expliciet verzoek van de VARA,” vertelt Van den Bersselaar. “In de eerste plaats omdat de VARA-huisstijl erin verwerkt moest worden, maar ook omdat rood warmte uitstraalt. Er zit een dynamiek in, het trekt de aandacht. Het is heel herkenbaar.”

Rood zuigt
Van den Bersselaar vertelt dat de tafel waar Matthijs van Nieuwkerk met zijn gasten aan zit, niet voor niets een driehoeksvorm heeft met een rode streep die door het midden loopt. “Door die vorm ontstaat een zuigende werking. De rode streep komt uit bij Matthijs. Samen vormen ze het uitroepteken van de VARA. Hij is de punt onder de streep.”

Ook bij SBS was het verzoek om de huisstijlkleur in de decors van Shownieuws en Hart van Nederland te verwerken. Van den Bersselaar: “Rood geeft bij dat soort actualiteitenprogramma’s een signaalfunctie af: er zit vaart in, onderwerpen worden snel afgewisseld, je moet opletten.”

Passie, liefde, luxe en dood
Tot zover de ontwerper. We bellen eens met Kim van Savooyen van Stichting Kleurenvisie, het Nederlands platform voor kleur, om direct te leren dat het niet makkelijk is om het effect van de kleur rood te duiden. “Welke tint rood?” is haar wedervraag. “Er worden talrijke onderzoeken naar kleurinterpretatie gedaan, en de discussie loopt nog altijd, het is allemaal afhankelijk van de context. Er zit namelijk een omslagpunt in rood. Zit er meer wit bij dan is het karakter van de kleur lieflijker en staat deze voor onvoorwaardelijke liefde. Een verzadigd rood, zoals het rood van DWDD gaat meer richting passie, actie, gedrevenheid, ambitie, power en snelheid. Zit er meer zwart in dan krijgt de kleur meer cachet, luxe en mysterie. En zet de kleur rood naast zwart dan roept deze meteen een mannelijker gevoel op. Denk aan Coca Cola Zero: een light drankje moet wel stoer blijven om te drinken.”

Vanuit een cultureel perspectief is rood een heel belangrijke kleur. “In alle culturen is dat de kleur die het eerst, na wit en zwart een naam kreeg,” zegt Savooyen. “Rood hoort bij geboorte, bloed, leven en dood. Rood stroomt door onze aderen en verbindt mondiaal. Het staat voor trouw aan bloedbroeders en solidariteit met lotgenoten en is daarmee de kleur van linkse politieke partijen.” Van Savooyen heeft een suggestie: “Vraag ook zeker een omgevingspsycholoog. Er zit er een op Twitter.”

Opwindend
Die psycholoog heet Joren van Dijk. Van Dijk vertelt dat als iemand omgeven is door de kleur rood, hij of zij aantrekkelijker wordt. Matthijs van Nieuwkerk vaart er wel bij. “Rood zorgt voor arousal, prikkeling.” zegt Van Dijk. “Ook zorgt rood ervoor dat mensen je als dominanter en bedreigender gaan zien. Helemaal als ze omgeven zijn door hoekige vormen, zoals Matthijs aan die driehoekstafel in DWDD.”

Fout rood
Er valt ook nog wat te leren voor de actualiteitenrubrieken. Van Dijk haalt een onderzoek van Andrew Elliot aan waaruit blijkt dat mensen slechter presteren op intellectuele taken als ze omgeven zijn door de kleur rood. “Dit komt doordat rood op een onbewust niveau wordt geassocieerd met falen. Rood wordt bijvoorbeeld in teksten gebruikt om fouten aan te geven. Dit kan ook nog worden versterkt door onze evolutionaire associatie van rood met gevaar. De verklaring is dat wij door deze associatie rood gaan mijden. Hierdoor presteren we slechter op intellectuele taken.”

Willen de presentatoren van de actualiteitenprogramma’s iemand zijn verhaal laten doen, dan zou het rode decor dus in de weg kunnen staan. Of het doorzagen van een politicus door de presentator bemoeilijken. Of die politicus belemmeren gewiekst antwoord te geven op scherpe vragen. In dat laatste geval is die kleur dan toch nog niet zo slecht gekozen. Laat die politici maar een beetje bungelen.