Dit soort mensen gaat over uw pensioen

Zaterdag opende het Algemeen Dagblad met chocoladeletters op de voorpagina met de kop ‘Pensioenkorting treft 2 miljoen Nederlanders’.

Het is een natte droom voor journalisten om een op het eerste gezicht zeer terzake kundig persoon op welk gebied dan ook te treffen, vervolgens snel zijn aan-knop te vinden om daarna rustig achterover te leunen terwijl zo iemand helemaal leegloopt. En daarbij wild om zich heenslaat.
Over van alles en nog wat.
Dat geluk hadden AD-journalisten Frans Boogaard en Maarten van Wijk in een interview met Gerard Riemen, directeur van de Pensioenfederatie, de koepel van 350 Nederlandse pensioenfondsen. Hij gaat, zeg maar, over uw pensioen.

Ik vat zijn tirade eerst maar even samen. De pensioenfondsen treft geen enkele blaam, het ligt aan iedereen maar niet aan de door hem vertegenwoordigde specialisten. Wie hebben het dan wel gedaan? Gelukkig, hij begint met de politici. Vervolgens De Nederlandsche Bank. Dan de actuarissen. En ten slotte het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Het zijn daar koffiedikkijkers en ze hebben er, volgens Riemen, in 2005 en 2010 de plank flink misgeslagen: “Ze hebben zich twee keer lelijk vergist. Dat heeft ons veel geld gekost.”

Dat laatste maakte me nog nieuwsgieriger dan ik al was. Ik heb in het verleden bij het CBS gewerkt en heb daarom, denk ik, op zijn minst een beetje een beeld van de aanpak daar.

Deze publiciteitsgeile Riemen – hij mag regelmatig leeglopen bij de publieke omroep – en de mensen die hij vertegenwoordigt, hebben aantoonbaar tientallen jaren zitten slapen.

Op de website van het CBS kan iedereen – die informatie is openbaar – op elk moment op zoek gaan naar bijvoorbeeld de levensverwachting van de Nederlander. Hier vindt u dat cijfer vanaf 1950 (!) tot en met 2010. Deze data worden elk jaar bijgewerkt en je ziet steeds een gestaag toenemende levensverwachting van iedere in enig jaar geborene. De trend: rond de 70 jaar voor een man in 1950 en bijna 79 in 2010. Voor vrouwen komt daar nog een paar jaar bij, al loopt het verschil terug.

Wat het CBS elke twee jaar publiceert is een rapport over de Bevolkingsprognose. Daarin worden de jongste ontwikkelingen rond aanwas, sterfte, migratie e.d. op een rij gezet. Je kunt daarvan wel zeggen dat er de laatste jaren een aantal snelle ontwikkelingen is geweest als het gaat om met name de sterftecijfers: er is een toename van de levensverwachting van vooral oudere mensen.

Nu wisten u en ik dat al lang, we zien het om ons heen. En pensioenfondsen weten het ook heel snel, hun uitkeringen stoppen immers of worden aangepast als iemand overlijdt. Ik neem althans niet aan dat er in Nederland, net als in Griekenland, honderdduizenden doden nog pensioen ontvangen. Bovendien, als dat zo zou zijn, dan zouden ze een toenemende levensverwachting nog méér in beeld hebben gehad.

Als het CBS dus al iets bij te stellen heeft, dan gebeurt dat, in een rapportage die er elke twee jaar is. Of ze doet het tussendoor nog een keertje extra, op verzoek van het Centraal Plan Bureau bijvoorbeeld.

En nu wil deze Gerard Riemen ons laten geloven dat zijn fondsen niets hadden om zich aan vast te houden. Dat hadden ze wel: respectievelijk elk jaar en elke twee jaar. Maar vooral ook hun eigen data.

We moesten het er maar op houden dat ze zaten te slapen, in elk geval hebben ze met beschikbare kennis niets gedaan.

Dr. Doom is een pseudoniem. Als belegger is hij verantwoordelijk voor het beleggingsbeleid van Beleggingsvereniging Fibonacci. Op het moment van het schrijven van deze column heeft de vereniging posities in Ahold, Akzo Nobel, KPN, Shell en Unilever en is Long in de AEX. Deze positie is kortlopend en wisselt regelmatig. Die kan dus nu al anders zijn.