De flexitariër houdt zichzelf voor de gek

Foto: ANP

Het gedachtegoed van Marianne Thieme wint terrein. Vlees eten beweegt zich langzaam in de richting van alcohol drinken en junkfood: schuldige genoegens, die weliswaar niet verboden zijn, zoals roken in openbare gelegenheden, maar waar een mens zich toch enigszins voor dient te schamen. Vlees eten is moreel beladen. Wie het dier een warm hart toedraagt heeft de grootste moeite om de gedachtenloze consumptie ervan te rechtvaardigen.

Vlees van de kiloknaller is onethisch. Vlees van gelukkige (scharrel)dieren kan door de beugel, met een merkwaardige uitzondering voor afgeschoten wild (goedbeschouwd de allergelukkigste dieren, want afkomstig uit de vrije natuur), maar die afkeur geldt vooral de jagers die plezier hebben in hun moordarbeid. Het valt niet mee om correct te eten.

Het makkelijkste is natuurlijk om helemaal geen vlees meer te eten en vegetariër te worden, dan zit je altijd goed. In de aanloop naar deze bestemming besluiten veel mensen om eerst maar eens te minderen met de vleesconsumptie. Net als bij het afkicken van alcohol of nicotine is het monitoren van de intake een bekende methode om greep te krijgen op de verslaving. Een dagje niet drinken moet lukken toch? En daarna het niet-drinken langzaam uitbreiden.

De feiten
Mensen die met enige regelmaat bewust afzien van vlees noemen zichzelf flexitariër, vleesmijder, vleesverminderaar of vleesverlater. Daar zijn er heel veel van. Uit onderzoek bleek dat nog maar achttien procent van de Nederlanders elke dag vlees eet, terwijl dat in 2009 nog op zevenentwintig procent lag.

Meer dan tachtig procent houdt er dus één of meer vleesloze dagen per week op na. En omdat deze flexitariërs zo bewust bezig zijn, kan het niet anders of het vlees dat zij wél eten is van het correcte, biologische soort. Een verbluffende mentaliteitsverandering!

Spijtig genoeg stemmen de harde cijfers niet overeen met de beleden dierenliefde. Het productschap vlees rapporteert in NRC Mens&n van 5 juni dat de Nederlander gemiddeld drieënveertig kilovlees per jaar eet, precies evenveel als vijftien jaar geleden. Dat komt neer op acht ons per week, oftewel ruim een ons per dag voor elke Nederlander, inclusief zuigelingen en thuiszorg ontvangende bejaarden, van wie, volgens weer een ander onderzoek, vijfendertig procent ondervoed schijnt te zijn – ondervoeding lijkt niet bepaald een indicatie voor vlees verslinden.

Zelfonderschatting
Liegen is een groot woord om de inconsistentie tussen woord en daad te verklaren. Mensen denken dat ze minder vlees eten, maar ze vergissen zich. Voor een deel komt dat doordat ze bij het woord ‘vlees’ denken aan grote, rode biefstukken, spareribs, hele kippen, orgaanvlees, waar ze dan af en toe nee tegen zeggen. Van orgaanvlees moeten ze sowieso al niets hebben. Ze vergeten domweg dat gehaktballetjes, knakworsten en kroketten ook onder vlees vallen. Elke vegetariër kan de anekdote vertellen van hoe hij eens bij mensen op bezoek was die heel gastvrij voor hem vegetarisch hadden gekookt, waarna hij tot verbazing van de gastheer/vrouw alsnog de spekjes uit de pastasaus moest vissen: ‘Mag je ook geen spekjes?’

Mensen onderschatten hoe veel vleesproducten ze eten, omdat ze paté en kipcorns nauwelijks als vlees ervaren. En als ze groentesoep maken, gooien ze er gerust bouillonblokjes in.

De flexitariër van nu eet precies hetzelfde als de omnivoor van vijftien jaar geleden. Het enige verschil is dat de schuldbewuste flexitariër denkt dat hij goed bezig is, terwijl de zorgeloze omnivoor alleen maar dacht: ‘Ha, eten, lekker!’


  • Barbara Mans

    Kan het ook zo zijn dat de vleeseter gemiddeld meer vlees per dag is gaan eten en dat dat de vermindering van de flexitarier compenseert? Wie eet er nog een ons per portie? Is toch al lang verdubbeld?

  • Max

    Mensen willen gewoon vlees eten maar door de groeiende macht van milieu groeperingen (die kleiner zijn dan een geluid laat vermoeden) durft men er steeds minder vooruit te komen. Het resultaat is dat men bij enquêtes een sociaal gewenst antwoord geeft ook al denkt de overgrote meerderheid van de mensen er helemaal zo niet over. Je ziet het ook bij de resultaten van een enquêtes over immigratie, het stemt nooit overheen met de verkiezingsuitslagen.

    • berg

      Vegetariërs zijn plantenhaters.

    • Peter

      Er zijn ook mensen die geen vlees willen eten Max. Ongeveer 750.000 in Nederland alleen al. Dat is niet omdat het hip of sociaal wenselijk is, maar ook gewoon omdat sommige mensen niet medeplichtig willen zijn aan de gruwelijke praktijken die er aan te pas komen om een stuk vlees te produceren voor het bedrag dat men inmiddels gewoon is ervoor te betalen. Eerlijk gezegd vind ik het wel terecht dat mensen zich ervoor beginnen te schamen dat ze er geen enkele moeite mee hebben om voor een afbraakprijs prijs zichzelf en hun kinderen te voeden met zwakke, mishandelde dieren die met antibiotica in leven worden gehouden.

    • Max

      Peter afgaande op je woorden ben jij lid van de luidruchtige minderheid :-) en kan je je natuurlijk niet voorstellen dat mensen liegen dat ze vegetariërs zijn. De vraag is in hoeverre deze cijfers betrouwbaar zijn. Wie heeft ze geleverd? Wat is de achtergrond van de leverancier?

      Een ander onderwerp is het gebrek aan kennis van mensen die de beslissing nemen om vegetariër te worden. De redenen die ik voortdurend hoor komen eigenlijk nooit overheen met de werkelijkheid. Daarnaast valt me ook op dat deze personen dieren vermenselijken, eigenschappen toe schrijven die toch mens en niet dierlijk zijn.

      Dieren moeten goed behandeld worden en dierkwellerij hoort niet thuis in een beschaving maar het vermenselijken van het dier is ook niet gepast. Geef het dier een dierwaardig bestaan en einde en dan is er niets mis met een stuk of een stukje vlees op het bord.

    • Ate

      @Max,

      Je twijfelt aan de bronnen en enquetes, maar je stelt wel in zijn algemeenheid “Mensen willen gewoon vlees eten”(hoezo?), “groeiende macht van milieu groeperingen”(wat voor macht? en hoe komt dat?), “men bij enquetes een sociaal gewenst antwoord geeft”(heb je informatie of hiervoor gecorrigeerd wordt of niet?)

      Lijkt me dat je eigen argumenten ook niet echt relevant zijn als je zelf twijfels trekt bij de argumenten in het artikel :P

    • Max

      Er zijn verschillende internationale universitaire onderzoeken gedaan naar gedrag van mensen aangaande enquetes waaruit blijkt dat een zeer flinke meerderheid een sociaal gewenst antwoord geven. (Deze onderzoeken waren niet in enquête vorm.:-) )

      Dierenrechten/milieu groepen hebben in het (recente) verleden meer dan eens informatie achter gehouden of gepresenteerd om een manier die hun belangen/onderwerpen in een zeer positief licht zetten.

      De groeiende macht is zichtbaar in berichtgeving in de media en besluitvorming door de politiek. De banden tussen milieubeweging en partijen aan de linkerkant van het spectrum zijn zeer innig en ook de rechterkant heeft (zij het in mindere mate) contact met hun. Lees de biografietjes van des betreffende parlementariërs en veel wordt duidelijk. Ook tussen media en milieu zijn de relaties warm er is een regelmatige uitwisseling tussen de twee van medewerkers. Er worden bijzonder vaak meningen/beweringen van de milieubeweging klakkeloos overgenomen zonder eerst te checken bij de regulaire wetenschap.

      Mijn beweringen kan ik zeer goed onderbouwen maar dat zou een hoeveelheid tekst opleveren van het formaat novelle en een comment section is niet de juiste plaats daarvoor. ik heb vroeger wel eens bij zoiets een e-mail adres gegeven maar door schade en schande wijs geworden begin ik daar niet meer aan.

  • Ate

    Als je dagelijks spekjes en gehaktballen eet ben je geen flexitarier, dit artikel gaat dus niet over flexitariers of vleesminderaars, maar over mensen die zich wellicht zo noemen. Misschien moet een onderzoeker die onderzoekt hoeveel vlees er wordt gegeven de ondervraagden even herinneren aan waar overal vlees in zit?

  • Peter

    Niets voor Beatrijs om met zo’n lukrake gedachte over de onnozelheid van de consument het goede streven van zoveel mensen als naïef af te doen . Ik heb het idee dat vooral veel jonge mensen bewust minder vlees eten, en daar is niets mis mee. Alleen balletjes in de soep is minder dat twee gehaktballen op brood – ook dat is minderen. Het feit dat mensen om ethische redenen niet meer medeplichtig willen zijn aan de massale mishandeling van dieren in de vleesindustrie wordt naar mijn gevoel vooral schamper ontvangen door de ouderen. Mensen die zijn opgegroeid met het idee dat iedere dag vlees op het bord een naoorlogse verdienste is. De prijsdalingen in de vleessector laten sommige mensen steeds vaker en meer vlees eten (een wereldwijd fenomeen) waardoor we met z’n allen meer dode dieren wegwerken. De verstokte carnivoor die voor een grijpstuiver bereid is zijn lichaam te vullen met mishandeld, zwak en ziekelijk vlees van dieren die met antibiotica in leven worden gehouden tot ze opgepompt genoeg zijn voor machinale moord zal hopelijk uitsterven. De mentaliteitsverandering zit in de komst van een nieuwe, bewustere generatie – niet in een bewuster consumeren van cynische ouderen die mededogen voor dieren maar niet serieus kunnen nemen.

  • luuk

    Als we vleesloos en minder vlees eten nog meer uit de geitenwollen sokken/sandalen sfeer weten te halen ….en de tussenhandel van boeren tot winkel het mogelijk wordt gemaakt op een andere manier een net zo goede boterham te verdienen …..
    En de overheid dus niet tegen- maar juist meewerkt aan ‘n klimaat waar dat (economisch) mogelijk is … en de medische wereld de mensen weet te overtuigen dat stoppen, of in ieder geval minderen niet ongezond en zelfs net zo gezond is…
    Gezond en tegelijkertijd smakelijk eten is mogelijk … keukentalenten zowel thuis als buiten de deur kunnen meer dan de gemiddelde smulpaap vermoedt, smakelijk eten.

  • Margo

    In de eerste plaats ben ik het volledig met peter eens (bovenstaande). Daarnaast, wat dacht je van de stijgende bevolkingsaantallen? 15 jaar geleden waren er minder mensen, logisch dat er toen in zijn totaliteit minder vlees gegeten werd.

    Ondanks de economische crisis kan tegenwoordig iedereen kopen wat hij wil. In mijn beleving was dat 15 jaar geleden ook niet zo.

  • veggieleven

    Ik denk dat dit vooral ook te maken heeft met de onduidelijke (en zeer ruime) invulling van het begrip ‘flexitariër': gaande van mensen die zo goed als altijd vegetarisch eten en slechts nu en dan eens vlees eten, tot het omgekeerde: mensen die zich flexitariër noemen en slechts nu en dan eens vegetarisch eten.

  • marian

    De gecamoufleerde opgepimpte stukjes lijk, wat vlees in feite is, zou anders gepresenteerd moeten worden. Mergpijpjes voor de soep bijvoorbeeld met hoef en huid er nog aan. Biefstuk waarbij je de rest van het opengesneden rund nog kan zien, zijn rug, zijn staart, zijn kop in de etalage. Het bloed dat drupt op de marmeren toonbank. Toon films van de bio-industrie stallen, de mechanische slacht van kippen. De transporten van de varkens naar het slachthuis, de paniek van de dieren in de carousel die hen naar de CO-2 kelder transporteren waar ze stikken. De gebroken poten en voetzoollaesies en blaren op de borst van de plofkippen (eigenlijk kuikens van 6weken oud). Geen sausje of kruidenmengsel kan voor mij nog de eetlust opwekken. Groetjes uit Brabant varkensland!.