Noorwegen weet wél hoe het moet

Wapperende vlag van zowel Nederland als Noorwegen. Maar wie van de twee gaat het best om met de inkomsten uit de aardgasbaten? Foto: ANP

Wat is het verschil tussen Noorwegen en Nederland? In elk geval zo’n 600 miljard
die de Noren wél en wij niet hebben. Hoe dat komt? Net als Nederland werd Noorwegen op enig moment aangenaam verrast door de vondst van aanzienlijke bodemschatten: gas. Maar vooral ook olie, in het Noorse deel van de Noordzee.

Maar waar wij de opbrengsten van onze gasbel van Slochteren (ontdekking in 1959) overwegend hebben verbrast – of in elk geval grotendeels meegenomen in onze jaarlijkse exploitatie – hebben de Noren zich gerealiseerd dat de opbrengsten er weliswaar nog jaren zouden zijn maar niettemin eindig waren. En wat dan?

In Nederland is er inmiddels méér dan 200 miljard aan aardgasbaten – die worden verdeeld tussen de NAM en de Staat – doorheen gejast. Er is eigenlijk maar één significant en extreem duur project geweest waarvan kan worden gezegd dat het met aardgasgeld is betaald: de Oosterscheldedam, alle goede voornemens om het geld te bestemmen voor bijzondere projecten ten spijt.

Regeringsleiders roepen dan gemakkelijk dat we er ook een prachtig sociaal stelsel, goede wegen en politieke stabiliteit mee hebben opgebouwd. Maar dat gebeurde ook in andere landen, zonder aardgasbaten.

Noorwegen is inmiddels één van de rijkste landen ter wereld, qua gemiddeld inkomen staat het op de 7e plaats wereldwijd. Met een bevolking van zo’n 4,7 miljoen inwoners heeft Noorwegen in een staatsfonds maar liefst 600 miljard dollar aan reserves opgebouwd, een spaarpot die de staatsfondsen van de Arabische olielanden ruim overtreft. Tegelijk heeft Noorwegen al zo’n vijftien jaar begrotingsoverschotten van gemiddeld méér dan 10 procent terwijl de rest van Europa de laatste jaren met enorme begrotingstekorten van gemiddeld méér dan 6 procent kampt.

Maandag werd bekend dat de Noren, die hun fondsen in aandelen, obligaties en onroerend goed beleggen, gaan bodemvissen. Er is door de crisis wereldwijd heel veel moois te koop, tegen afbraakprijzen.

In die positie hadden wij ook kunnen zijn. Dat dit niet zo is relativeert de komende verkiezingen nogal: rechtse én linkse regeringen hadden evengrote gaten in hun hand.

Over Dr. Doom
Dr. Doom is een pseudoniem. Als belegger is hij verantwoordelijk voor het beleggingsbeleid van Beleggingsvereniging Fibonacci. Op het moment van het schrijven van deze column heeft de vereniging posities in Ahold, Akzo Nobel, KPN, Shell en Unilever en is Short in de AEX. De positie in de AEX is kortlopend en wisselt regelmatig. Die kan dus nu al anders zijn.

———
Volg HP/De Tijd ook op Twitter.


  • Janus Kop

    Inderdaad de Oosterscheldedam is een peperduur ding.
    Dat had een gewone standaard zeedijk moeten zijn.
    De Noren hebben Statoil ,dat is het Noorse Staatsolie en gas bedrijf, dus ze hoeven niet te delen met Rokkefefeller van de Chase Manhatten Bank (ESSO)