Betalen in het OV: de Zwitsers weten hoe het moet!

trein in zwitserland (foto sbb)

Het kan echt allemaal veel eenvoudiger, dat betalen voor een reisje met het openbaar vervoer. Kijk maar hoe de Zwitsers het doen.

Station Arnhem was hard op weg om het meest bizarre station van Nederland te worden, omdat geen normale reiziger meer begrijpt waar je nu moet in- of uitchecken. Op dat station rijden veel vervoersbedrijven: NS, Hermes, Syntus (eind dit jaar wordt dat Arriva) en als het meezit ook Connexxion met een verbinding van Arnhem naar Amersfoort.

Klantonvriendelijk
Wie dus van Doetinchem naar Amersfoort wil kan in de toekomst op Arnhem afkomstig zijn van een reis met Hermes of Arriva en overstappen op NS of Connexxion. Snapt u hem nog? Ik niet. Maar wie een foutje maakt kan wel twintig euro borg verliezen aan het verkeerde vervoersbedrijf en nog steeds geen kaartje hebben. Ergo: de persoon riskeert dan een bekeuring vijfendertig euro plus de prijs van reis. En dat voor een reis die dertien euro kost.

Arriva en Hermes zagen vermoedelijk een stortvloed aan terechte klachten en besloten het probleem gezamenlijk op te lossen door een incheckpaal te delen. Een goed initiatief, want het in- en uitchecken is iets waar niemand op zit te wachten. Los van het dubbele opstapgeld wil ik niet in de rij staan voor een paal om voor OV-chipkaartproducent Trans Link Systems de administratie te regelen. En dat alleen omdat hun software ondanks de krankzinnige investeringen gewoon onvoldoende functioneert.

Pak de mobiel
Toen ik laatst op vakantie was in Zwitserland zag ik het voorbeeld hoe je zaken liever ziet geregeld. Reizigers kunnen daar gebruik maken van een applicatie voor de mobiele telefoon. Die werkt op Windows Mobile, Android, iPhone en BlackBerry. Een simpel programmaatje waar je met een creditcard of bankrekening gebruik van kunt maken. Je koopt via applicatie ‘SBB Mobile‘ een kaartje naar wens en dat is dan beschikbaar op de mobiel.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

De conducteur controleert aan de hand van een code die kan worden ingescand. Zo’n QR-code functioneert goed. Ik mocht spelen met de apparatuur van de conducteur en zag hoe snel het werkt. Iedere mobiele telefoon kan tegenwoordig ook die codes scannen, dus zou het mij niet verbazen als ook de conducteur straks een mobieltje heeft en het systeem niet meer met specifieke apparaten voor controleurs hoeft te functioneren.

Daarbij is ook goed dat het kaartje gekoppeld is aan de persoon en niet aan de telefoon. Wie zijn toestel kwijt is, kan op een ander toestel het ticket laten zien. Je logt in op je account. Dat werkt dus gewoon: ik heb het op een paar ritten geprobeerd met mijn iPad, iPhone, Android toestel (een nerd heeft dat op vakantie allemaal bij zich ) en de conducteur kon alles scannen.

Eén kaartje voor alles
Maar nog mooier was dat ik slechts één kaartje nodig had voor alles. Wie bijvoorbeeld van Lugano naar Zürich kan meteen het lokale openbaar vervoer op het biljet zetten. Dus mijn mobiele ticket is geldig op trein, metro, bus, tram en boot. Hoe de bedrijven onderling het geld verdelen is dan ook niet mijn probleem. Maar goed, bancaire zaken zijn dingen die de Zwitsers nu eenmaal beter begrijpen dan wij. Zij snappen ook dat een digitaal systeem complementair is en bieden ook papieren kaartjes aan. Geen dwang, want klant is koning.

Maar wat echt het vakantiegevoel geeft, is dat de Zwitsers mij niet straffen met een boete voor niet uit- of inchecken bij de verkeerde vervoerder. Maar goed, zij hoeven ook geen ruim drie miljard terug te verdienen maar hoogstens – naar verluidt – enkele tientallen miljoenen. En met 2,3 miljoen gebruikers is dat realistisch. Ook hoef je geen saldo te laden, want je betaalt alleen wat je gebruikt. Het enige wat ik hoefde op te laden was de batterij van mijn mobiel. En daar waren dan gelukkig ook stopcontacten voor in de trein.

________________
Volg HP/De Tijd ook op Twitter!


  • Jo

    Al woon ik al 11 jaar in London, pas een paar maanden terug kwam ik er achter dat de stad wordt bediend door een stuk of 20 busbedrijven… wist ik veel, reizen doe je overal op een en dezelfde Oyster card overal… systeem is allerminst perfect, maar niet zo belachelijk als NL.

  • jan

    Ja Brenno slaat de spijker weer eens op zijn kop. De OV-Chipkaart is bij zijn geboorte al weer verouderd. Een opzet van al meer dan 10 jaar oud. Ons omringende landen laten zien dat modernere ICT technieken veel meer klantgemak bieden, TLS houdt krampachtig vast aan haar ‘vooraf betalen’ model waarbij iedereen eerst saldo moet laden, een borg moet afstaan en hopen dat je deze terug krijgt, en vooral en bovenal in- en uitchecken iedere keer bij elke vervoerder of vervoermiddel. Want dat is zo bedacht om te zorgen dat deze vervoerders maar hun geld krijgen. De vervoerders hebben bij het ontwerp van dit systeem in de eerste plaats gedacht aan zichzelf, hoe krijg ik mijn geld zo snel mogelijk op mijn eigen rekening. In en uitchecken helpt ze daarbij om het geld dat de reiziger op zijn kaart laadt ook direct wordt verdeeld. Waarom niet gewoon bij aanvang van je reis inchecken en bij aankomst nog 1x uitchecken en dat allemaal zonder saldo en borg te betalen. Tsja het zou best kunnen, dit vergt echter wat visie en bestuurlijk ingrijpen en lef. Menno, voel ze nog maar eens aan de tand, wellicht krijgen we nog eens een echt modern reizigerssysteem dat deur tot deur reizen echt goed ondersteund in plaats van het geldverdeelsysteem dat de vervoerders en TLS nu hebben ontwikkeld.

  • MarkM

    Ik ben het in grote lijnen met de verzuchting van Brenno eens. Toch vergelijkt hij appels met peren. In een stelsel met in- en uitchecken wordt de reisprijs pas bij het uitchecken bepaald. Dan pas is immers bekend hoe je hebt gereisd. Het Zwitserse voorbeeld (met een kaartje op de gsm) is gebaseerd op het (vertrouwde) stelsel dat je vooraf je kaartje koopt. Dit zou echter even goed ook met de OV-chipkaart kunnen. De door jou gekochte reis wordt dan als reisproduct op de kaart gezet. Nadeel is dan wel dat je geen visuele controle hebt over jouw aankoop.

    Het meest klantvriendelijke systeem is mijns inziens dat je de reiziger de keuze geeft: vooraf kopen van een kaartje (op chipkaart of op gsm of in papieren vorm) of dat je kiest voor in- en uitchecken.

  • henry van hal

    Dat kun je in nederland wel vergeten. met de kruideniersmentaliteit van al die op hol geslagen ov bedrijfjes die ondermaats presteren maar wel het volle pond willen pakken in de OV wereld. Nee, hier wordt het xtra ingewikkeld gemaakt met als gevolg ontevreden reizigers die niet weten tot wie en wat zij zich moeten wenden. een evt. borg maar laten zitten. Da’s Nederlands, dat brengt geld in het laatje. Bovendien als er een “zwitsers systeem” zou komen, Kan dat wel eens van die met spoed klaargestoomde managers de baan kosten. Enne, dat moeten we niet hebben. Nee, ipv een gestroomlijnd OV netwerk lijkt het wel een OV maffia die hier de boel verziekt.

  • Thijs

    Het is onjuist dat Arriva en Hermes hebben besloten om een incheckpaal te delen. Dit was al een harde eis vanuit de Provincie Gelderland en de Stadsregio Arnhem-Nijmegen en stond ook in het PvE. Al een jaar of twee bekend. Het is puur mediatactiek dat de vervoerders dit op deze manier de wereld in hebben geholpen.