De e-reader wordt gratis, boeken (nog) niet

Het is nog niet zover, maar ik denk dat de eerste gratis e-reader er sneller komt dan u denkt. Amazon lanceerde onlangs zijn nieuwe Kindle en hoewel het bedrijf ook nu al verlies draait op dat apparaat, krijg je wederom meer voor minder geld. Het instapmodel kost 159 euro. Je vraagt je af waarom ze de e-reader niet gratis aanbieden. En daar hoeft u dan niet voor naar Engeland: Amazon opent nog deze maand een eigen Nederlandse webshop.

Een gratis leesapparaat is eigenlijk best een logische stap: uit onderzoek blijkt namelijk dat mensen die een e-reader bezitten veel meer boeken lezen dan voorheen in het echt. En dus meer boeken kopen. Bij Amazon, dat zo de kosten snel terugverdient. Want met een Kindle van Amazon kun je alleen boeken van Amazon lezen, waarna de commerciële en Biebelebonse cirkel rond is. En bijvoorbeeld Apple het nakijken heeft, op dit gebied dan.

Is dat erg? In zekere zin wel. Het betekent namelijk het einde van het boekenverkoopmodel dat de wereld een paar honderd jaar heeft gekend. Daarbij gaven uitgevers boeken uit en trachtten die te slijten aan boekverkopers met zelfstandige winkels. De koper van boeken had zo de keus uit een rijk aanbod dat de boekhandelaar uit verschillende aanbiedingen bij elkaar had gezocht.

Straks bestaan er alleen nog uitgevers en een paar grote webwinkels, in het meest duistere scenario dan. De vraag is niet meer welke boekhandel je bezoekt, maar of je Apple of Amazon leest. En welke boeken die bedrijven bereid zijn toe te laten in hun winkel. Nog niet zolang geleden haalde Apple een boek uit zijn iBookstore omdat erin naar Amazon werd verwezen en Amazon heeft al eens boeken van George Orwell verwijderd omdat puritaanse elementen in Amerika daar bezwaar tegen hadden gemaakt.

Het zijn misschien grote woorden maar ik vind dat hier het Vrije Woord in het geding is. Als ik in het bezit ben van een gratis e-reader zal ik daar uiteraard boeken op gaan lezen. Welke, dat maak ik niet zelf meer uit maar dat wordt bepaald door een zekere Jeff Bezos in Seattle, de baas van Amazon. Misschien heeft hij met mij het beste voor, maar dat maak ik graag zelf uit. Ik persoonlijk denk dat het hem er vooral om te doen is geld aan mij te verdienen. Ik denk echter niet dat hem dat gaat lukken.