Arnold Heertje beschuldigt André Krouwel van antisemitisme

Arnold Heertje, met opgeheven vinger. Foto: ANP

Econoom Arnold Heertje beticht politicoloog André Krouwel van antisemitisme. Volgens de emeritus-professor sluit Krouwel in zijn artikel in HP/De Tijd aan bij ‘eeuwenoude vooroordelen’ en suggereert hij dat antisemitische ideeën in diens familie ‘bon ton’ zijn. 

In het artikel dat op 22 augustus jongstleden werd gepubliceerd in de papieren editie van HP/De Tijd levert de VU-politicoloog en bedenker van het Kieskompas kritiek op de peilingen van Maurice de Hond, onder meer ten aanzien van het gebrek aan transparantie over de opdrachtgevers van diens peilingen. Het kennen van de opdrachtgevers is volgens Krouwel relevant, aangezien de uitkomsten van peilingen de verkiezingsuitslag beïnvloeden.

Krouwel noemt in het artikel als voorbeeld dat de SP (op dat moment hoog in de peilingen) een mogelijke opdrachtgever is, om daarmee het belang van de transparantie te benadrukken. De suggestie dat De Hond mogelijk wordt betaald (door de SP) om zijn peilingen te laten beïnvloeden is voor Heertje aanleiding voor de beschuldigingen.

Hieronder leest u de fax die Heertje – die vaker ten strijde trekt tegen (mogelijk) antisemitisme – aan het adres van Krouwel stuurde en diens reactie.

Fax van Arnold Heertje:

Geachte heer Krouwel,

Met verbazing nam ik kennis van Uw beschouwing in HP over het werk en persoon van Maurice de Hond. Uw opmerkingen over zijn werk geven blijk van onvoldoende statistische expertise en zijn zeker niet vrij van jaloezie.
Veel ernstiger vind ik Uw suggestie dat De Hond wordt betaald door de SP om bepaalde resultaten te presenteren. Hier gaat u over de schreef, omdat U aanknoopt bij eeuwenoude vooroordelen, waarvan de gevolgen ook in de familie De Hond diepe sporen hebben achtergelaten. Hierover dient U zich te schamen. Een correctie van dit onderdeel van het artikel is meer dan gerechtvaardigd. Zelfs indien in Uw familie deze kwalijke vooroordelen bon ton zijn, dan nog is het ongepast dat U deze ………(?) etaleert.

Hoogachtend (handtekening)

 

Reactie André Krouwel:

In HP/DeTijd schreef ik met een collega een artikel over de peilmethode van Maurice de Hond. We vergeleken zijn werkwijze – voor zover bekend – met die van Ipsos Synovate, TNS NIPO en het Eén Vandaag opiniepanel.

Kort door de bocht komt onze kritiek erop neer dat De Hond een niet-representatief sample gebruikt waar mensen zich vrijwillig aanmelden, waarbij hij bovendien geen openheid geeft over de correctiemethoden om de uitspraken generaliseerbaar te maken. Last but not least geeft De Hond ook geen openheid van zaken over wie de opdrachtgevers van zijn peilingen zijn.

Dit weerhoudt De Hond er niet van gedurende verkiezingscampagnes vele uitspraken te doen over ‘wat de Nederlandse kiezer vindt’. Omdat hij bijzonder veel media-aandacht krijgt (denk aan het dagelijkse gebabbel bij De Wereld Draait Door) heeft De Hond grote invloed op het stemgedrag van burgers.

Vaak zegt Maurice de Hond dingen die achteraf de grootst mogelijke onzin blijken te zijn, zoals zijn bewering dat ‘er geen twijfel over bestaat dat de Tweede Kamerverkiezingen een strijd tussen Rutte en Roemer zouden worden.’ Maurice slaat de plank vaak mis omdat zijn panel vol zit met praatgrage, gepassioneerde en politiek geïnteresseerde burgers. Achteraf claimt Maurice altijd zijn gelijk, want hij voorspelt gewoon alles. Er zit tussen alles wat hij roept altijd wel iets wat waar is. Maar nog veel meer wat niet waar is. En daar gaat het om.

We schreven dit artikel omdat we met Maurice in debat willen over de vraag wat je wel en niet kunt beweren over Nederlandse kiezers op basis van zijn panel gegevens en over hoe hij ‘terugrekent’ naar een representatieve steekproef. Er is een fel wetenschappelijk debat gaande over de wijze waarop je een niet-random getrokken steekproef kunt gebruiken voor generaliserende uitspraken. (zie ook de bijdrage van enkele collega-politicologen aan dit debat).

Maar wat schetst mijn verbazing: Maurice de Hond zwijgt, maar van de econoom Arnold Heertje ontvang ik een fax waarin hij mij beschuldigt van anti-semitisme.

In het HP-artikel vraag ik De Hond om zijn opdrachtgevers en methode openbaar te maken. Een door een melkfabrikant betaald onderzoek naar de gezondheid van melk is natuurlijk per definitie onbetrouwbaar. In het artikel noem ik ter illustratie dat de SP een mogelijke opdrachtgever zou kunnen zijn, maar als het CDA op vijftig zetels in de peiling van De Hond had gestaan, had ik het CDA genoemd. Nooit heb ik er bij stilgestaan dat sommige mensen de SP gelijkschakelen met vooroorlogse communisten. Om dat vervolgens te koppelen aan de joodse achtergrond van Maurice de Hond om mijn kritiek te pareren voelt eerlijk gezegd als intimidatie.

De som ‘SP = communisme + kritiek op De Hond = antisemitisme’ is absurd. Nog erger is dat Heertje suggereert dat antisemitisme in mijn familie ‘bon ton’ is – een beledigende opmerking waar geen enkele aanwijzing voor is. In mijn korte telefoongesprek met Arnold Heertje schreeuwde hij mij toe dat ik maar eens moest nagaan hoeveel mensen waren vergast in de gaskamers.

Ironisch gezien is ook mijn ‘familie’ uitgemoord tijdens de Tweede Wereldoorlog. Ik ben homoseksueel en weet verdomde goed wie er allemaal vergast zijn. De Joden stonden naast de homoseksuelen (en anderen) op weg naar de gaskamer. Het enige verschil was dat Joden een gele ster droegen en homoseksuelen een roze driehoek.

Arnold Heertje hing op voor ik hem kon uitleggen dat ik nooit, maar dan ook nooit bij kritiek op mijn wetenschappelijke of journalistieke werk als verdediging zal aanvoeren dat de Nazi’s homo’s hebben vergast. Dat heeft namelijk verdomd weinig te maken met mijn dagelijkse analyse van opinie-gegevens.

De suggestie dat ik de vreselijke gebeurtenissen die de familie De Hond heeft meegemaakt onderdeel zou maken van een wetenschappelijke discussie, is even belachelijk als beledigend – ook voor Maurice de Hond zelf. En het is een wanstaltige poging om de aandacht af te leiden van de kritiek op De Hond. Heertje zal er nooit in slagen met zijn intimiderende faxen een eind te maken aan mijn kritiek op de ondoorzichtige peil-methode van Maurice De Hond. Ik laat me de mond niet snoeren.


  • Adelaide

    Goh, Krouwel komt dus uit een homoseksuele familie.
    Dan is het wel een godswonder dat hij toch nog ter wereld is gekomen.

  • Naomi

    Lelijk hoe een wetenschappelijk en maatschappelijk relevante discussie over de transparantie van opiniepeilingen (van De Hond cs) op deze manier onmogelijk wordt gemaakt. Wat hebben antisemitisme en homoseksualiteit te maken met mogelijk ondoorzichtige meet- en correctiemethoden van opiniepeilingen? Schande Arnold Heertje voor de walgelijke suggestie aan het adres van Krouwel en dubbel schande om er meteen zijn hele familie (wat heeft die nu met z’n werk te maken) erbij te halen. Ook schande Andre Krouwel dat u uw homoseksuele familie in de strijd gooit. Zo weten we nog niet wat er precies wel/niet klopt aan de peilingen van De Hond?

  • luck

    Peilingen en niet het meningsverschil tussen twee academici zouden er toe moeten doen, de afkomst van Maurice de Hond wordt er ook zijdelings bijgehaald, dat is jammer, herdenken en nadenken gaat het hele jaar door en niet alleen op 4 mei.
    Het vergelijken van verschillende peilingen kan hooguit ‘n indicatie opleveren, dat de verkiezingen uiteindelijk steeds meer uitdraaide op een race tussen twee partijen die allebei welwillend staan tegenover de EU werd steeds duidelijker.
    Het voordeel van de Hond is de regelmatige verschijning en duidelijke indeling en achtergrondinformatie.
    Dat de politieke partijen de signalen niet (willen) opvangen is spijtig, de kleine partijen werden kleiner, de kloof tussen politiek en volk werd er niet kleiner op.

  • a.doorgeest

    Een zeer pijnlijke discussie tussen twee heren van stand.

    Arnold Heertje is voor mij altijd een zeer prettige intellectueel geweest die mij met ‘De kern van de economie’ ooit, op de middelbare school, een groot plezier heeft gedaan. Zijn reactie op Krouwel grenst aan het overgevoelige, naar mijn smaak.

    De kritiek van Krouwel op de methodiek van De Hond lijkt erg terecht te zijn. De methodiek van De Hond lijkt niet te kloppen, en na al die jaren zou De Hond wel eens met het houden van representatieve steekproeven kunnen beginnen.

    Verder schiet mij een aantal opmerkingen over communisme in combinatie met anti-semitisme in het verkeerde keelgat. Voor zover mij bekend, als niet-historicus, hebben met name de communisten het voortouw genomen in de Februaristaking van 1941 en zijn zij de eersten geweest die zich met hand en tand verzet hebben tegen de deportatie van Joden. Waarom juist op communisten moet worden afgegeven – een geloofsrichting waar ik zelf trouwens ook niets mee op heb – is me een raadsel.
    Helaas voor Krouwel, maar voor zover mij bekend uit tamelijk recente publicaties heersen er nogal wat mythes over het ombrengen van homosexuelen door de nazi’s. Dit schijnen er aantoonbaar veel minder te zijn geweest dan jarenlang is verondersteld.

    Aanvullend één opmerking over het denkkader van Krouwel. Was hij niet laatst de man die beweerde dat de PVV een volstrekt normale partij is omdat een gedeelte van haar standpunten uiterst rechts is, maar een ander gedeelte van haar ideeën meer bij de SP aansluit? Deze bewering van Krouwel heb ik zeer onzinnig gevonden: wetenschappers hebben een jaar of 2 geleden de PVV doorgelicht en kwamen uit op een autoritaire, ondemocratische organisatie die uiterst rechts is. Vreemd dat Krouwel hier op dit moment geen oog meer voor heeft, of lijkt te willen hebben.

    Afsluitend: het lijkt me niet dat De Hond betaald wordt door de SP; zo werken dit soort zaken niet. De afgelopen verkiezingen zijn het schoolvoorbeeld geweest van een volkomen uit de hand gelopen media-hype. De kiezers verwisselden zo snel van honk dat geen peilburo ze meer bij kon houden: Roemer viel inhoudelijk tegen; Samsom mee. Om rechts de pas af te snijden werd de PvdA heel groot, hetgeen ook weer een reactie op de rechterflank veroorzaakte waardoor PVV en CDA goeddeels werden leeggezogen.

    Tot slot: de vragen die Krouwel heeft opgeworpen zijn hartstikke relevant en dienen dan ook onderzocht te worden, op een wetenschappelijke manier.
    Jammer dat Heertje hier meteen anti-semitisme in ziet. Kritiek op personen en onderzoeksmethoden moet mogelijk zijn en blijven zonder de meest grote spoken uit het tamelijk recente verleden er direct bij te halen.

  • Vossius

    Vraag: mogen we grappen maken over Joden? Over bijvoorbeeld Joden en hun geloof? Zoals er ook grappen worden gemaakt over Islamieten? In het kader van de vrijheid van meningsuiting? Wanneer wordt het anti semitisme?

  • Maria

    Goh, is wel makkelijk hè, joods zijn. Als je het even niet met iemand eens bent haal je meteen de gaskamers erbij.