Laten we FNV 2.0 maar vergeten en direct gaan voor 3.0

Ton Heerts, de interim-voorzitter van vakcentrale FNV, heeft een open brief geschreven aan de informateurs van het nieuwe kabinet. VNO-NCW reageert volgens het boekje: ‘Wij zijn positief over de bereidheid om samen te praten over oplossingen voor de crisis en versterking van de economie en werkgelegenheid’.

Een keurige reactie want een uitgestoken hand schud je natuurlijk altijd. Verder heeft het niet noodzakelijkerwijze iets te betekenen. Ik wijs alvast op de intrinsieke waarde van de woorden ‘versterking van de economie en werkgelegenheid’. Daar passen in elk geval geen looneisen bij. Of welke eisen van een vakbond dan ook want die kosten altijd geld dat er op dit moment even niet is.

Het is zeer de vraag of je, als er vandaag nog geen vakbond zou bestaan, er een zou willen uitvinden. Begrijpt u me goed, ik heb op zichzelf niks tegen vakbonden. Ooit, in mijn diensttijd ben ik er zelf lid van geweest, in die tijd kon je nog doelen stellen als een vrije haardracht en de afschaffing van de groetplicht. Als onderhandelaar namens mijn peloton, en vervolgens ook namens mijn compagnie en kazerne zat ik in landelijk overleg waar we zaken van levensbelang bespraken en er op toezagen dat we de twee plakjes kaas bij het ontbijt, waar we recht op hadden omdat we via de soldij kost en inwoning betaalden, ook echt kregen. Van die dingen.

De vakbond heeft heel veel voor elkaar gekregen en dat was – maar vooral vroeger – hard nodig ook. Maar de meest essentiële zaken zijn inmiddels bij wet geregeld, zoals bijvoorbeeld de ondernemingsraden. Elke arbeider heeft inmiddels de auto die Joop den Uijl hem in het vooruitzicht stelde.

Zoals ik al eerder schreef kennen we de arbeider in Nederland nauwelijks meer. Maar als-ie er wel is, dan is hij veel beter opgeleid. En via het internet kan hij alles uitzoeken wat hij wil. Om het vervolgens over de schutting naar de ondernemingsraad te gooien met de boodschap: doen jullie daar eens iets aan.

De FNV vergrijst in hoog tempo en is ernstig aan het desintegreren. De FNV as such blijkt ook een niet veel meer dan een huls te zijn waarbinnen vele partijen elkaar de tent uitvechten. Werkgevers, van nature natuurlijk de tegenstander, hoefden er niks aan te doen, de bestuurders van de FNV maakten zichzelf irrelevant.

Zo kennen we de vakbond
Inmiddels zou er binnen het FNV al geruime tijd een zelfreinigend proces op gang zijn gekomen dat moet leiden naar De Nieuwe Vakbond. Dat is natuurlijk een werktitel want alles met ‘nieuw’ in de naam staat voor oud. Er kwam een rapport van Jetta Klijnsma die tot een soort van informateur was benoemd. Op 22 mei j.l. wees het merendeel van de het FNV vormende bonden haar suggesties af en dat was vertrouwd: zo kennen we de vakbond. Ik had haar graag meer gegund want ze is een aardig en constructief type. En dus kunt u zich met mij afvragen wat ze bij het FNV te zoeken had.

Terug naar Ton Heerts die nu interim-voorzitter is van, ja van wat eigenlijk? Het bestaansrecht van het oude FNV is er niet meer en er is nog geen nieuw. Krachtdadig gaf deze Heerts bij zijn start aan zich afzijdig van welk groot overleg dan ook te zullen houden zolang de FNV niet als een echte, serieuze gesprekspartner werd behandeld. Dat was een rake openingszet waarop het wachten op een tegenzet begon die er niet kwam. Deze Heerts had kennelijk nog niet begrepen dat zijn spel niet meer gespeeld wordt.

Met de open brief van dit weekend wil hij alsnog bereiken dat hij aan tafel komt bij de grote zaken die ons bezighouden. Hij noemt er daar ook flink wat van maar al weer vergist hij zich in het spel. Over de meeste zaken spreekt de vakbond helemaal niet mee. Overigens geldt dat ook voor de werkgevers maar die hebben hun lobbycircuit op orde en dat is misschien wel de beste manier. Een lobbyist wordt natuurlijk alleen maar serieus genomen als hij een serieuze, ter zake doende partij vertegenwoordigt. En anders kan het alleen via de SER. Maar die is ook op sterven na dood.

FNV 1.0 heeft zichzelf al niet relevant verklaard. FNV 2.0 van Jetta Kleinsma mag het niet worden. Het wachten is op 3.0 maar tegen de tijd dat die er is, is Nederland waarschijnlijk toe aan 12.0.

Wie staat er op om iets heel nieuws te beginnen en de FNV de FNV te laten?

Over Dr. Doom
Dr. Doom is een pseudoniem. Als belegger is hij verantwoordelijk voor het beleggingsbeleid van Beleggingsvereniging Fibonacci. Op het moment van het schrijven van deze column heeft de vereniging posities in Ahold, Akzo Nobel, DSM, KPN, Shell en Unilever en is (even) Long in de AEX. De positie in de AEX is kortlopend en wisselt regelmatig. Die kan dus nu al anders zijn.

———
Volg HP/De Tijd ook op Twitter.