Het misbruik in de jeugdzorg behoeft geen excuus

misbruik-zorg

Slachtoffers van seksueel misbruik in de jeugdzorg zijn teleurgesteld over het uitblijven van excuses van de overheid. Ook PvdA-kamerlid Khadija Arib meent dat de overheid gefaald heeft in haar taak om veiligheid te bieden aan uit huis geplaatste kinderen en daarom excuses zou moeten maken.

In tegenstelling tot Jeugdzorgbestuurder Ans van der Maat, die diep door het stof ging bij de presentatie van het rapport-Samson, spraken demissionair staatssecretaris Veldhuijzen van Zanten en minister Opstelten slechts hun leedwezen uit en beloofden ze beterschap voor de toekomst.

Wie sorry zegt betoont zich aansprakelijk en aansprakelijkheid kan leiden tot een vloed van schadeclaims, waarmee slachtoffers financiële compensatie kunnen eisen voor het hun aangedane leed. Begrijpelijk dat bewindslieden dit geen aanlokkelijk vooruitzicht vinden en liever het oog op de toekomst gericht houden. Behalve dit pragmatische punt is er nog een dieper argument waarom de overheid niet anders kan dan de directe verantwoordelijkheid voor het misbruik afwijzen.

Stel dat de minister inderdaad mea culpa zou roepen, dan zou dat impliceren dat de overheid schuldig is aan seksuele ontsporingen in tehuizen in de afgelopen vijftig jaar. Maar de overheid heeft de zorg voor uit huis geplaatste kinderen gedelegéérd (aan de sector Jeugdzorg) net zoals het onderwijs wordt gedelegeerd aan scholen en sport aan sportclubs. In al deze sectoren vond en vindt kindermisbruik plaats – de katholieke kerk is heus geen uitzondering.

De overheid stelt algemene richtlijnen op, delegeert vervolgens de uitvoering en toetst randvoorwaarden. Zo hoort het te gaan. Intussen vinden er allerlei spijtige aberraties plaats waar verantwoordelijken (schuldigen) voor aan te wijzen zijn, maar het is gevaarlijk om te ver op te klimmen in de keten van oorzaak en gevolg, juist als het over seksueel misbruik gaat. Als een kind dat in een tehuis zit honger lijdt en in lompen gekleed gaat, is in eerste instantie Jeugdzorg verantwoordelijk (schuldig) wegens wanbeheer en in tweede instantie de overheid, bijvoorbeeld omdat die te weinig geld beschikbaar stelt. Bij een kind dat met seksueel misbruik te maken krijgt ligt dat niet zo duidelijk.

Misbruik is verboden, daar bestaat geen misverstand over. Maar alles wat met seks te maken heeft speelt zich per definitie af in een persoonlijke zone van intimiteit die betrokkenen graag verborgen houden voor spiedende ogen van buitenstaanders. Dat geldt voor zowel de goedaardige op wederzijdse instemming berustende seks als voor de kwaadaardige misbruikvariant. De enige manier voor superviserenden om excessen en aberraties buiten de deur te houden is een algeheel verbod op intimiteit.

Toen ik tussen mijn elfde en mijn dertiende wegens ouders in het buitenland op een katholiek meisjesinternaat zat (jongens in geen velden of wegen te bekennen), was het verboden om je met één ander meisje af te zonderen van de groep. Alle vrije tijd moest collectief worden doorgebracht. Ik begreep dat destijds niet – pas veel later werd me duidelijk dat deze regel bedoeld was om ‘ongezonde’ vriendschappen tegen te houden. Die nonnen waren doodsbenauwd voor intieme betrekkingen en pasten een betrekkelijk rigoureuze (en niet eens succesvolle) methode toe om de aan hun toevertrouwde meisjes ‘veilig’ te stellen.

Jeugdzorg zal zich moeten herbezinnen op regels omtrent intimiteit in tehuizen, al naar gelang de verschillende omstandigheden. Het past de staatssecretaris zich terughoudend op te stellen in zaken die de persoonlijke leefsfeer betreffen, want zij gaat niet over het dagelijks leven.

Excuses voor wat er misging in het verleden zijn dan ook niet nodig.


  • Henk Meijer

    Nou, Beatrijs, mijn complimenten voor je artikel. Eindelijk niets eens aansluitng bij die opgeklopte verontwaardiging en dat eeuwige mea-culpa gedrag. De jeugdzorg, of de RK kerk als instituties zijn niet automatisch bolwerken van ongepast gedrag, integendeel de doelstelling ervan is glashelder. Nimmer is te voorkomen dat individuen zich misdragen in dienst zijnde van die instituten. Dat geldt sportclubs, ja ook de padvinderij waar de hopmannen per toerbeurt ook in de fout gaan of zijn gegaan. Trouwens dat onderzoek van die commissie Samsom is alles behalve gestoeld op wetenschappelijke onderbouwing. Vraagstelling per formulier en vrijwilligheid voor deelname. Opzich als beeldvorming aardig, want dan heb je een indicatie. Nee, mevrouw Samsom c.s. gaan aan hun methodiek, terwijl van metodisch onderzoek helemaal geen sprake is geweest, verregaande conclusies verbinden, waardoor een lawine aan publiciteit onstond, want de media heeft vaak aan een half woord genoeg. Relativeren is niet hun sterkste kant zeg maar. En dan die verzoeken om excusses aan de overheid. Goed verwoord Beatrijs, hoe het zit en hoe de verhoudingen werkelijk zijn. We hebben monumenten genoeg zo langzamerhand waarvan sommigen gewoon lachwekkend zijn. Het slavernij monument is daar een uiting van. Eeuwen en eeuwen lang was de verhouding tussen slaaf, knecht en bezitter de gewoonste zaak van de wereld. Pas na de verlichting kwam de vraag of dat wel bij een beschaving als de onze, paste. Over die afschaffing zou je een standbeeldje kunnen plaatsen, maar never nooit een excuus voor iets waar je totaal buiten staat. Dus het werk van die mevrouw Samsom hoeft niet te worden opgepijpt (sorry voor die uitdrukking alvast) want dan wordt een knullig onderzoekje veel te belangrijk. 600 meldingen over een periode van 60 jaar en dan nog voor het grootste gedeelte tussen pupillen onderling. Echt misbruik is naar verhouding, op basis van deze gegevens slechts terug te voeren op Piet en Frans. Een belachelijke uitkomst.

  • Louis Hennevelt

    zeer hoogge achte mevrouw en mijnheer
    ik Louis ben op 11jarige leeftijd door een leidster in een kindertehuis in amsterdam erg sexueel misbruikt en mishandeld vernederd door velen politie,voogd ,zeker 10 hoog geplaatste personen vanuit de kinderbescherming alle waren op de hoogte. nu op 72 jarige leeftijd heb ik ptss en loop bij een klinisch psycholoog met mijn 13 jaar werkte al want mijn ouders waren uit de oudelijke macht gezet,dus moesten wij zelf ons geld verdienen.ach u bent opgegroeid in een beschermde omgeving wi jzijn al blij met een rapport waarin een deeltje van onze ellende in werd verwoord nu krijgen wij weer te horen dat we uit zijn op geld toen ik moest werken kon u gaan studeren want u kwam toevallig uit een rijk nest.ik vind u schrijven erg beneden pijl een dolk in mijn rug waarom nu als ik dit epistel schrijf valt er een traan op het toetsenbord dat er altijd mensen zijn die deze pijn niet voelen .lieve mensen ik heb alleen maar 3klasse van lo genoten dus vergeef mij de taalfouten en dat ik het niet volgens jullie gebruik doe
    ik wens jullie en jullie kinderen en kleinkinder een fijn warm nestje toe .
    Louis

  • Boze lezer

    Tsss, Beatrijs Ritsema heeft werkelijk geen idee waar ze over praat! Het seksueel misbruik in de jeugdzorg is zo hoog door het gebrek aan begeleiding en aandacht. En dat terwijl de overheid deze kinderen om die reden uit huis heeft gehaald en er goudgeld aan verdient. Dat (belasting)geld gaat naar peperdure kantoren en topsalarissen voor de managers en de kinderen worden grotendeels aan hun lot overgelaten.

    Was het maar waar dat er nonnen waren die constant activiteiten organiseren voor de kinderen! Wat een aannames en belachelijk snelle conclusie voor iemand die ook twee en een half jaar in een luxe tehuis heeft gezeten en geen flauw benul heeft van de ellende waar jeugdzorg-kinderen in belanden.

    En dan ook nog praten over persoonlijke levenssfeer! Absurd, deze kinderen zijn nou juist uit hun persoonlijke levenssfeer gehaald door een overheid die hen een beter leven garandeerde bij ‘Vadertje Staat’. Dus natuurlijk is de overheid verantwoordelijk.

    Veel respect voor de kennis over omgangsvormen van Ritsema als het over sociaal verkeer en tafelmanieren gaat. Maar mevrouw weet niets over de jeugdzorg en hoe het leven van deze kinderen onder toezicht van de staat eruit ziet en heeft een belachelijk ongefundeerd simplistisch oordeel.

    Geen bemoeienis van de staat? Prima, ik kan me uitstekend verplaatsen in liberale opvattingen. Maar dan dus ook geen vijftigduizend kinderen uit huis halen en een beter en veiliger leven garanderen. Op kosten van de belastingbetaler ook nog eens. En het dan NIET waarmaken!

    Daar gaat het hierom en dat heeft mevrouw Ritsema kennelijk niet begrepen. Ook simplistisch van HP de Tijd, zo’n heftig onderwerp en dan zo’n makkelijke kwajongensachtige manier om er journalistiek mee om te gaan. Ik zie de vergadering voor me: ‘Excuses? Haha, daar vragen we Beatrijs een stukje over te schrijven! Origineel! Lachen!’

    Men zou beter serieus in deze problematiek kunnen duiken en aan informatievoorziening doen, onderzoeksjournalistiek. In plaats van deze superonbenullige column een journalstiek blad onwaardig!

  • Louis Hennevelt

    Beste Beatrijs.
    om een beter inzicht te kunnen krijgen zou ik u een voorstel willen doen. ik ben al enige jaren bezig om mijn leven op te schrijven maar helaas is dit voor mij niet mogelijk dit levens verhaal zal een beeld geven hoe het in die periode ging u zal dan zeker een andere mening hebben over uit huis plaatsing op mijn verjaardag 2keer misbruik als kado en eten uit een honden bak en vast gebonden voor dat jullie deze hatelijke dingen nog eens schrijven neem eerst aub contact op met een slachtoffer die misbruikt is maar ja ik ga er van uit dat u nu niets meer van u laat horen . redactie en jullie laat u eerst goed informeren als u zulke opdrachten geeft als jullie ballen hebben neem dan eens contact met mij op om te komen tot een stuk te schrijven die onze kant belicht dus mijn verhaal zou ik graag terug zien in boek vorm kom op en help een slachtoffer eens positief dan kan je de lezers van hp de tijd een ander beeld laten zien

    KOM OP LAAT IETS VAN JULLIE HOREN INPLAATS ZO NEGATIEVE BERICHTEN
    LOUIS