Voorspellingen voor de boekenindustrie in 2013

Nu we, geheel onverwacht, toch het jaar 2013 gaan meemaken kan het geen kwaad enkele voorspellingen te wagen voor de boekenmarkt in 2013 waarbij ik, hoe marginaal ook, professioneel betrokken dreig te blijven. Als lezer in ieder geval, want dat doe ik al meer dan vijftig jaar, maar ook als handelaar in dat sterk verouderde product dat een papieren boek heet.

Laten we zeggen dat ik het doe uit respect voor mijn moeder zaliger die nooit een computer heeft bezeten maar elke middag met een kopje koffie en een sigaretje op de bank zat te lezen, haar benen gezellig onder zich opgevouwen. Dat waren andere tijden, terug naar de onze.

1. Het dunne, of eigenlijk kleine, boek wordt de norm. Steeds meer uitgevers van kranten en tijdschriften storten zich in 2013 op de markt voor e-books. En dan gaat het in feite om combinaties van reportages, interviews en onderzoeksjournalistiek, handig gebundeld in een boek, dat overigens nooit in print zal verschijnen. The New York Times kondigt deze week aan in 2013 ongeveer 12 van dergelijke goedkope boeken te gaan uitbrengen. Ze zijn bedoeld om in een ruk, dus in 2 of 3 uur, uitgelezen te worden. Dat formaat is niet zomaar gekozen: in Duitsland en Italië kun je binnenkort bij aanvang van een treinreis een e-book op je iPad, e-reader of smartphone laden en die heb je dan in beginsel uit als je aankomt.

2. De paperback verdwijnt, het gebonden boek blijft. Waar het tot voor kort de gewoonte was van uitgevers een boek eerst gebonden (en duur) uit te brengen en pas later te volgen met goedkopere paperbacks, is er nu een trendbreuk zichtbaar: die paperbackversie wordt vervangen door een e-book. Er zal voorlopig nog wel een markt blijven voor het fraai uitgebrachte papieren boek met stofomslag en handtekening van de schrijver, ook tweedehands. Maar de werkelijke snelle sellers, het populaire boek, gaan digitaal.

3. Het kinderboek wordt multimediaal. Zelfs mijn buurjongen, die pas 6 jaar oud is, heeft al een goedkoop tablet in zijn bezit. Dat gebruikt-ie nu nog vooral voor spelletjes, door zijn liefhebbende buurman voor hem gedownload, maar het duurt niet lang meer voordat hij redelijk zal kunnen lezen. En dan zal, in 2013, blijken dat geen enkel boekengenre zich zo goed leent voor een multimediale leeservaring als juist het jeugdboek. Filmpjes, muziekjes en spellen kun je zomaar verwerken in een kinderboek, of dat nu alleen amuseert of educatief is bedoeld. Nu al leest een groot deel van Engelse en Amerikaanse ouders hun kroost voor vanaf de e-reader of iPad. De toekomstige generaties lezers zullen niet beter weten dan dat een boek multimediaal is, ook als zij volwassen zijn.

4. De boekhandel verdwijnt van het platteland. Nu zelfs de donkerste uithoeken van ons land bekabeld, online en gedigitaliseerd zijn heeft de plattelandsbewoner (en volgens sommigen is dat iedereen buiten de Amsterdamse stadsring) geen boekhandel meer nodig om kennis te nemen van het aanbod. Nu al is het aanbod van verschillende online boekhandels groter dan dat van de forse Librisvestiging in deze middelgrote stad. Toevallig zag ik deze week een fotoreportage van de magazijnen van Amazon in Amerika. Daar kan die Libriswinkel honderd keer in. En dan zwijg ik nog maar van het aanbod van e-books.

Moeten wij somber zijn over deze, naar mijn gevoel, onafwendbare ontwikkelingen? Ik denk het niet. De boekenmarkt en het boekenvak veranderen en lezers en handelaren moeten daarin mee. Er openen zich wel degelijk nieuwe werelden. Het boek wordt kleuriger, makkelijker te vinden, waarschijnlijk goedkoper. Het aanbod van boeken groeit harder dan ooit. Dat is vooruitgang, hoezeer ik ook zelf soms de papieren boekenkast van mijn moeder mis.

Marinus Kirchunger is boekhendelaar in een middelgrote stad en schrijft over de liefde voor boeken ebooks.

Meer leuke content? Like ons op Facebook