Help de dikkerds een handje

Hoe solidair moeten we zijn? Is het realistisch dat hoogopgeleiden in Nederland aanzienlijk meer zorgpremie blijven betalen voor de lageropgeleiden?

Loop je het restaurant van een HEMA of V&D om 11 uur ’s morgens binnen, dan zitten juist de dikkerds niet alleen met koffie maar ook met taart. Op straat is snoepen en eten is eveneens normaal geworden: ijsje met slagroom, frietjes met mayo, een frikadel met tomatenketchup. Onze consumptiemaatschappij moedigt aan tot een oeverloos gebruik van allerlei genotartikelen.

Politiek incorrect
Tegelijkertijd maakt de overheid zich zorgen over de stijgende kosten van de gezondheidszorg. Die kosten worden overigens bij voortduring toegeschreven aan het toenemend aantal vergrijzers. Een makkelijk groep, voorzien van het etiket: nietsnutten, die zich toch niet kunnen weren. Kennelijk is het politiek incorrect en/of onverstandig om met de beschuldigende vinger naar de groep van dertigers, veertigers en hun kinderen te wijzen.

Obesitas
Toch zal die generatie, vooral in de lagere sociale klasse, binnen afzienbare tijd een ongekend beroep op de gezondheidszorg gaan doen. Daarvoor is obesitas, of wel aanzienlijk overgewicht, in hoge mate verantwoordelijk. Deze vetzucht leidt tot een grotere belasting van heupen en knieën. Daarnaast veroorzaakt het hart- en vaatziekten, suikerziekte en (maagdarm)kanker. Allemaal aandoeningen die zich op jongere leeftijd dan bij ouderen nu, zullen gaan manifesteren en leiden tot meer medicalisering en operaties. Daardoor zullen de kosten van de gezondheidszorg in de nabije toekomst aanzienlijk gaan stijgen.

Not done
Deze actualiteit rechtvaardigt de vraag: ‘Waarom zouden hoogopgeleiden moeten opdraaien voor de ziektekosten van dit gedrag dat zich in een lagere sociale klasse aanzienlijk meer voordoet’ . Twijfelen aan deze vorm van solidariteit is jarenlang not done geweest. Toch doen hoogopgeleiden – in het algemeen – aantoonbaar meer hun best om gezond te leven. Niettemin betalen zij 4000 euro zorgpremie per jaar, terwijl laagopgeleiden maar 1800 betalen. Deze laatste groep belast de zorgkosten met 3200 euro per jaar, hoogopgeleiden slechts met 2000 euro per jaar. Laagopgeleiden hebben vaak een slechtere gezondheid dan hoogopgeleiden, en sterven gemiddeld zeven jaar eerder dan hoogopgeleiden.

Correctie is geboden: vettaks?
Moeten we dat ‘zielig’ blijven vinden? Is het niet realistischer om dat denkbeeld eindelijk eens te doorbreken? Wat lageropgeleiden ook drijft tot dit gedrag: onwetendheid, eetverslaving of troostsnacken via zoetigheid, een zinnige correctie is hoe dan ook dwingend geboden. Mede verantwoordelijk zijn voor je eigen leven, moet daarbij het uitgangspunt zijn. Een kleiner basispakket voor deze groep kan daarbij helpen. Zo kunnen ze dan ontdekken dat het financieel loont om gezonder te leven en minder beslag op de gezondheidszorg te leggen. Verhoging van de BTW voor (of extra belasting op) voor alles wat te zoet, te zout en te vet is, kortom op producten die ongezond zijn, zal in de praktijk eveneens corrigerend kunnen werken. Op die manier krijgt de kwakkelende staatskas ook nog wat compensatie voor de almaar stijgende kosten van onze gezondheidszorg.

Heleen Crul