De hermelijn van Willem-Alexander

Lodewijk de Veertiende maakte van zijn ochtendritueel een zorgvuldig georkestreerd spektakel. Een sublieme choreografie, met de Zonnekoning als stralend middenpunt, en bijrollen voor de leden van zijn hofhouding die waardig werden bevonden om hem een kledingstuk aan te reiken.

Tegenwoordig gaat dat helaas heel anders. Wanneer Willem-Alexander ontwaakt, wrijft hij de slaap uit zijn ogen, slaat hij bij het omdraaien zijn vrouw in het gezicht, en stommelt hij slaapdronken zijn bed uit. Hij pakt een spijkerbroek die nog over een stoel hangt, schudt de vouwen uit een gedragen overhemd, en ruikt voor alle zekerheid nog even aan de sokken die verspreid over de paleisvloer liggen.

De enige uitzondering op deze gang van zaken is de dag van zijn kroning. Die ochtend kan de kroonprins rustig wakker worden in de wetenschap dat er een gesteven uniform voor hem klaarligt, en dat een stagiair van de Rijksvoorlichtingsdienst klokslag acht voor de deur van de stomerij stond om zijn koningsmantel met hermelijnenbont op te halen.

Maar niet als het aan de Partij voor de Dieren ligt. Dat de bewuste mantel al ruim veertig jaar op zolder ligt, en hermelijnen volgens Wikipedia gemiddeld slechts anderhalf worden, mag de pret niet drukken. Bont is moord; kroning is publiciteit. Als het aan Marianne Thieme lag dan staat er op 30 april voor de ingang van de nieuwe kerk een rekje waarin de gasten hun leren schoeisel kunnen deponeren, en wordt Willem-Alexander ingezworen in een joggingbroek.

Het wekt enige bevreemding dat Thieme en consorten kennelijk niet weten met wie ze te maken hebben. De Oranjes staan niet bekend als de meest diervriendelijke familie van Nederland. Prins Bernhard verwekte zijn buitenechtelijke kinderen bij voorkeur op de nog warme pels van een geschoten luipaard. Prinses Maxima is door dierenbeschermers al twee keer uitgeroepen tot Dom Bontje (in 2004 en 2012). Amalia heeft volgens mijn bronnen op paleis al drie hamsters doodgeknepen. Het dieronvriendelijke gedrag van het koningshuis is geenszins een Nederlands verschijnsel. Juan Carlos kreeg half Spanje over zich heen nadat hij een olifant executeerde. De koning van Marokko woont geen plechtigheid bij zonder bontkraag.

Dat Willem-Alexander straks uitgerekend een hermelijn om zijn schouders drapeert heeft iets potsierlijks. Van de hermelijn kan een hoop beweerd worden, maar niet dat hij over Koninklijke allure beschikt. De hermelijn is familie van de wezel, een schepsel dat toch vooral bekend is van de staande uitdrukking: ‘Zo bang als een wezel’. Daarnaast is het verwant aan de fret en de marter, ook al geen dieren waar je de oorlog mee wint.

En dan dat figuur. De hermelijn is langwerpig van vorm, en heeft daarmee nog het meeste weg van een gestoffeerde worst. Hun dieet bestaat voornamelijk uit woelratten, een gegeven dat mij als rechtgeaard Reviaan enorm tegen de borst stuit. Hermelijnen veranderen in de zomer en winter van kleur, net als kleren. Een weinig subtiele hint van moeder natuur over hun uiteindelijke gebruiksdoel.

Een koning hoort geen hermelijn te dragen. Beatrix droeg bij haar troonsbestijging naar verluidt een replica van de mantel, en dat alleen na lang aandringen van haar stylist Dries van Agt. En toch, ik hoop dat Willem-Alexander op 30 april in zijn hermelijnen mantel de troon bestijgt. Die vreemde, kitscherige mantel, verder alleen op zijn plaats op de rekwisietenafdeling van een barokke pornofilm, of tijdens carnaval in café het Mandje, met die vulgaire sleep, vervaardigd uit het vel van dat rare, onooglijke diertje, om de brede schouders van onze nieuwe staatshoofd. Het is volkomen ongepast. De Partij voor de Dieren heeft het goed gezien: de koningsmantel is even smakeloos als lachwekkend. En alleen al daarom is het een perfecte keuze voor de kroning. Want het halsstarrig voortzetten van bespottelijke tradities; is dat niet waar de monarchie om draait?

——
 Download de gratis app van Tablisto om ons maandblad op uw tablet te lezen

  Volg HP/ De Tijd.

 Volg HP/ De Tijd op Facebook

Stephan ter Borg