Kenia’s eerste verkiezingsdebat ooit: yamo!

Maandag vond in Kenia het eerste verkiezingsdebat ooit plaats. Miljoenen Kenianen volgden live op televisie en radio hoe zes presidentskandidaten elkaar in de haren vlogen. Het interactieve platform Djoss TV hield met de Yamometer (‘yamo’ is slang voor ‘leuk vinden’) tegelijkertijd bij hoe het publiek de kandidaten beoordeelde. Het enige wat er nog aan de Afrikaanse verkiezingstelevisie leek te ontbreken, was een Herman de Schermman. Een idee voor de uitslagenavond wellicht?

De favorieten in de Keniaanse verkiezingsstrijd zijn premier Raila Odinga en vicepremier Uhuru Kenyatta. Die laatste is door het Internationaal Strafhof in Den Haag echter aangeklaagd voor zijn aandeel in de bloederige verkiezingsstrijd in 2007. Dit onderwerp speelde vanzelfsprekend een rol in het debat. Hoe kan een president het land nu leiden als hij berecht wordt in Den Haag? En, nog belangrijker misschien, wat moet Kenia als westerse landen hierdoor hun miljoenenhulp zouden intrekken?

Kenyatta, een begenadigd spreker, probeerde stemmers ervan te overtuigen dat hij onschuldig is, en dat het proces in Den Haag wat hem betreft dus probleemloos te combineren is met het presidentschap. De eveneens goed van de tongriem gesneden Odinga pareerde de opmerking ad rem door te stellen dat het juist nogal lastig zou zijn om het land vanuit Den Haag via Skype te regeren. Hij kreeg er de lachers mee op de hand.

Bevolking betrekken bij politiek
Het is de vraag of het twee uur durende debat de kiezers significant beïnvloed heeft. De meeste Kenianen stemmen namelijk op grond van etniciteit. Nu is het bij verkiezingsdebatten altijd de vraag hoeveel effect ze hebben, maar initiatieven als de Yamometer zouden kunnen helpen deze effecten in kaart te brengen. Interessant voer voor politicologen.

Het zou helemaal mooi zijn als de uitslagenavond wat extra schwung krijgt dankzij een Keniaans equivalent van de eerder genoemde Herman de Schermman, ook wel Touch Herman, The Herminator, of gewoon Herman van der Zandt. Met een dergelijke presentator betrekt men gegarandeerd een deel van de bevolking – tot op zekere hoogte – bij de politiek.

Interactief platform
Interessant in dit licht is een ander initiatief om mensen bij de verkiezingen te betrekken. Sinds afgelopen dinsdag kunnen mensen terecht bij Uchaguzi 2013. Dit interactieve platform, waar burgers aan kunnen bijdragen, moet een hulpmiddel zijn in het transparant en vreedzaam laten verlopen van de verkiezingen. Via Uchaguzi kunnen Kenianen de ontwikkelingen in de aanloop naar de verkiezingen nauwgezet in de gaten houden en, zoals gezegd, zelf rapporteren. Meedoen is eenvoudig: via Twitter, Facebook, of per sms. Zo bezien, staat er in Kenia misschien niet alleen een Schermman op, maar ook een equivalent van EenVandaag’s Gijs Rademaker en diens Opiniepanel.