Lidewij Edelkoort spot de Nieuwe Romantiek

Trendvoorspeller Lidewij Edelkoort blijft er maar op hameren: we beleven het begin van een grote romantische golf.

Romantiek was een sleutelwoord in de aflevering van Zomergasten 2012, waarin zij een avond lang beelden en visioenen aan elkaar reeg tot een impressie van de tijdgeest. Iets eerder had ze tijdens een trendseminar voor modeprofessionals in Amsterdam ook al de romantiek aangewezen als belangrijk eigentijds thema. Net als onlangs tijdens een lezing in het kader van een grote tentoonstelling over nieuwe romantiek in Keulen. Dat laatste verhaal is net online verschenen.

Je moet er tegen kunnen
Edelkoort, daar moet je tegen kunnen. Veel mensen krijgen het heen en weer van de altijd wat mistige en toch nogal stellige bewoordingen waarmee zij de eigen tijd duidt. Die manier van praten, in combinatie met de sobere, wijde gewaden waarin zij zich altijd presenteert, roept gemakkelijk een sfeer op van een zelfbenoemde profetes, een pseudo-orakel dat pretendeert uit de nevelen de toekomst te kunnen lezen.

De jury die haar vorig jaar de Prins Bernhard Cultuurfonds Prijs toekende en talrijke gerenommeerde opdrachtgevers denken daar anders over. En ik ook. Trendforecasting is geen koffiedikkijken, zoals de criticasters sneren, maar niets meer en niets minder dan het ontwikkelen van een fijne neus voor bewegingen in het sociale en culturele leven. Ik heb me beroepshalve ook vaker over de Zeitgeist gebogen en ik vertrouw die neus van Lidewij wel.

Verleidingsindustrie
Of ze gelijk heeft met haar grote nieuwe romantische golf, vraag ik me niettemin af. Zo nieuw is die romantiek niet, ze heeft ons nooit verlaten, schreef ik al eerder. Het verlangen naar mooier en fijner is universeel. Daar drijft een hele verleidingsindustrie op.

Een deel van haar analyse is heel plausibel. Ze noteert dat er voor het eerst sinds lange tijd een generatie opgroeit in moeilijke tijden, zonder uitzicht op economische groei, met weinig kansen op een baan, belast met hoge studieleningen, in een steeds drukkere wereld, met toenemende sociale controle, verval van waarden en moraal, culturele uitverkoop en een suprematie van economie boven democratie.

De enige uitweg, aldus Edelkoort, is het adopteren van de melancholieke kijk op de wereld, die de erfenis is van de historische Romantiek van twee, drie eeuwen geleden, en een tweede grote romantische periode creëren. En die behelst afkeer van regels en rationalisme en toewijding aan natuur, historie, schoonheid en verbeelding. De nieuwe romantiek zal gekenmerkt worden door een rusteloos zoeken naar het nieuwe, het ongewone en het onverwachte.

Nerds en dromers
Voor deze theorie zijn allerlei actuele illustraties te vinden. Maar voor contrasterende theorieën óók. Als trendwatchers de laatste decennia iéts duidelijk hebben gemaakt, is dat er allerlei trends tegelijkertijd spelen. Voorlopig is de nerd een groter rolmodel dan de dromer, staat bèta vaker in de schijnwerpers dan alfa en is er meer vraag naar rekenmachines dan naar hartslagmeters. Daarnaast ligt de yup nog steeds goed in de markt, blijft de bible-belt omvangrijk, laten aso’s zich luidruchtig gelden en drukt ook de vergrijzing een stempel op de tijd.

Nederland is een bonte staalkaart van stammen geworden, met allemaal hun eigen fascinaties en riten. Dus, nieuwe romantici, hartelijk welkom, jullie vinden wel een plekje.