Europa snapt nog steeds niet wat een boek is

Nu de Europese hoofdkantoren van Amazon en Apple inmiddels defintief zijn gevestigd in het belastingparadijs Luxemburg, acht Europa de tijd om in te grijpen eindelijk aangebroken.

En niet door, zoals je zou verwachten, de andere lidstaten te dwingen hun BTW op e-books te verlagen. Nee, Europa wil dat Luxemburg zijn lage tarief verhoogt en spant daarom een rechtszaak aan tegen het Groothertogdom en trouwens ook tegen Frankrijk, dat eveneens vindt dat e-books maar gewoon boeken zijn.

20 procent goedkoper dan in Nederland
In bijna heel Europa geldt voor papieren boeken een laag BTW-tarief omdat de overheid blijkbaar wel inziet dat boeken belangrijke cultuurdragers zijn waar je voorzichtig mee moet omgaan en waarvan je de verkoop moet stimuleren. Voor e-books geldt dat argument blijkbaar niet: die worden gezien als elektronische dienstverlening. In Nederland staat de BTW voor e-books sinds oktober vorig jaar zelfs op 21 procent, nog een maatregel uit het Kunduz-akkoord die we al bijna weer waren vergeten.

De Luxemburgers, toch al de rijkste inwoners van de eurozone, zagen al snel dat op deze groeimarkt winst valt te behalen en hebben het BTW-tarief voor e-books inmiddels op 3 procent gezet. Dat betekent dus dat een boek dat je in Luxemburg aanschaft bijna 20 procent goedkoper is dan in Nederland.

Schatkist
Grote online boekverkopers denken allang niet meer in termen als landen of zelfs continenten, die denken mondiaal. Gevolg: Amazon, Apple, Kobo en vele andere digitale wereldspelers hebben hun Europese hoofdkantoor inmiddels gevestigd in Luxemburg. Ander gevolg: een e-book dat u online aanschaft komt (formeel) uit Luxemburg en levert dus de Nederlandse schatkist niets op.

In veel Europese hoofdsteden was daarover de afgelopen maanden al gemor te horen. Met name Londen pikte het niet langer dat het leeuwendeel van de online verkopen (van boeken, maar ook andere digitale dragers) fiscaal via Luxemburg loopt en zelfs in het Nederlandse parlement zijn vragen gesteld. Een initiatief om de BTW ook hier te verlagen bleef uit. Dat slaat vermoedelijk een te groot gat in de rijksbegroting.

Na maanden studeren hebben de Europese ambtenaren nu bedacht dat het een goed idee is om tegen Luxemburg en Frankrijk (dat een alleszins redelijk BTW-tarief van 7 procent hanteert) een proces aan te spannen. Doel van het proces: het omhoog krijgen van de Luxemburgse en Franse belastingtarieven op straffe van een boete. Daar zullen ze bij Amazon en bij Apple wel niet echt wakker van liggen: zo’n zaak kan jaren duren.

Meer in de rede had het gelegen als Brussel zich zou gaan inspannen om de fiscale ongelijkheid tussen papieren boeken en e-books uit de weg te ruimen. Een papieren boek is een netjes afgedrukt en gekaft computerbestand. Inhoudelijk is er geen verschil. Maar Europa weet blijkbaar nog steeds niet wat een boek is.