Wordt de killer robot het einde van de mens?

Het zijn niet de soldaten die in de toekomst aan het front staan, maar de nerds. En dat is geen goede ontwikkeling stellen enkele vooraanstaande wetenschappers. Ze willen de voortschrijdende techniek een halt toeroepen nu het nog kan. “We mogen robots niet laten beslissen welke mensen ze doden en welke niet. Dat is een stap te ver.”

Oorlog is al lang niet meer iets dat tussen mensen wordt uitgevochten. Amerika traint op dit moment bijvoorbeeld al meer ‘dronepiloten’ (mensen die op duizenden kilometers afstand een onbemand vliegtuig kunnen besturen) dan echte vliegeniers. En dat niet alleen: de ontwikkeling gaat steeds verder. Het duurt niet lang meer of de eerste autonome robots worden naar het slagveld gestuurd de vijand uit te schakelen – naast bloed zal er dus ook accuzuur gaan vloeien.

‘Killer robots’
“Binnen dit decennium is de eerste autonome gevechtsrobot een feit”, zegt doctor Noel Sharkey tegen The Guardian. Hij is professor aan de universiteit van Sheffield en gespecialiseerd en robottechniek en artificial intelligence, de wetenschap achter de manier hoe mensen en computers denken. Een logisch vervolg op de drones is volgens hem dan ook een ‘killer robot’, een zelfdenkende en zelfbewegende moordmachine die onuitputtelijk en gevoelloos is en, naar gelang het in zijn printpraat is geprogrammeerd, alles en iedereen om zeep helpt.

“Amerika, China, Israël en Rusland zijn al druk met het ontwikkelen van de allereerste autonome gevechtsrobot”, zegt Sharkey. “Ze zijn lyrisch over de nieuwe technische mogelijkheden. Dit wordt een industrie waar vele miljarden in om zullen gaan. Maar de ontwikkeling verloopt niet legaal en transparant. Ze houden niet in het oog welke morele bezwaren er aan deze nieuwe techniek kleven en welke internationale wetgeving het verbiedt. Een robot mag namelijk niet beslissen over het leven van een mens.”

Ook het publieke debat blijft uit. “We horen er niemand over in dit stadium. Wacht maar totdat de eerste machines klaar zijn en China ze verkoopt aan Iran, dan is de wereld opeens te klein. Nee, we moeten er nú iets tegen doen.”

Campagne
De aanleiding voor een campagne tegen de ‘killer robots’ is het onderzoek dat Human Right Watch in november deed naar de gevolgen van deze ontwikkeling. De uitslagen zijn schokkend. “We mogen techniek niet laten beslissen tussen leven en dood”, zegt Steve Goose van Human Right Watch. “Dat is een stap te ver.” Sharkey voegt daaraan toe: “Robots kunnen niet zien of een kind naar hun wijst of dat er iemand een geweer op ze richt. Alleen daarom is het al onverantwoord om ze in te zetten.”

In april wordt er in het Britse Lagerhuis de Stop The Killer Robots-campagne gelanceerd. Met deze actie hopen vooraanstaande weteschappers, waaronder zes Nobelprijslaureaten, aandacht te vragen voor de op hande zijnde ontwikkelingen en deze een halt toeroepen.

Jody Williams, een Amerikaans activist en Nobelprijswinnaar, is nauw bij de actie betrokken en heeft goede hoop op een algeheel verbod. “Het verbieden van landmijnen is ook gelukt, dus waarom zou dit niet lukken? Ik hoop dat deze killer robots worden verboden voordat ze daadwerkelijk slachtoffers maken. Dat moeten we echt niet willen.”