XS4ALL laat nog altijd zien wat de politiek niet kan

Vandaag is het op de kop af twintig jaar geleden dat XS4ALL werd opgericht. Een provider voortvloeiend uit Hack-Tic het lijfblad van een gemeenschap van Nederlandse hackers. Met vooruitziende blik werd mensen toegang tot internet geboden. Men was gelukkig als er na een jaar 500 deelnemers zouden zijn, maar dat aantal werd na een dag al gehaald. Dus werden zaken serieuzer aangepakt en was een internetprovider geboren.

Er waren al twee andere providers, maar wat XS4ALL uniek maakte was de groep mensen. Zij begrepen niet alleen de technische impact van technologie, maar ook de sociaal maatschappelijke gevolgen ervan. Met dat kennisniveau werden debatten gevoerd waar iedere internetter vandaag in Nederland nog iets aan heeft.

Censuur
De rechtszaken rond Scientology legden niet het naargeestig karakter van deze groep bloot, maar maakten ook duidelijk dat het niet normaal is om zomaar onder juridisch geblaf websites af te sluiten. Natuurlijk is het probleem van mensen de mond snoeren daarmee niet verholpen, maar de jurisprudentie helpt en het is duidelijk dat verweer mogelijk is. Nu is het Stichting Brein die een nieuwe poging waagt, en is het opnieuw XS4ALL die zichzelf in de strijd heeft geworpen.

Toen de Duitse overheid een website verplicht wilde laten filteren (een tactiek die later door Stichting Brein zou worden overgenomen) ontwikkelde XS4ALL technieken om dit soort blokkades te voorkomen. Dat zou van onschatbare waarde blijken voor activisten die hun verhaal naar de buitenwereld wilden krijgen.

Modem
Zelfs verouderde technieken houdt de provider in stand. Zo kon tijdens de Arabische lente nog met een modem worden ingebeld bij XS4ALL. Daardoor konden dissidenten hun verhaal toch aan de wereld tonen, want regimes sloten wel internet af maar initieel niet de telefonie. Via dure gesprekken kon u in de wereld volgen wat er gebeurde tijdens de revoluties.

Het bedrijf is inmiddels overgenomen door KPN en heeft daardoor wel iets van de wilde haren verloren. Maar een verjaardag van zo’n bedrijf is toch bijzonder. Iedere internetter zou de visionairen Rop Gonggrijp, Paul Jongsma, Felipe Rodriquez en Cor Bosman dankbaar moeten zijn. Zij wisten toen, twintig jaar geleden, technologie en politiek te koppelen met visie. Precies daaraan schort het nog steeds: de overheid heeft wel techneuten in dienst, maar de bestuurders die aan de knoppen van het internet zitten missen die uniek visie.