Na de Fyra is het tijd voor een visie op de mobiliteitsvraag van de toekomst

Eindelijk is de kogel door de kerk: de V250-Fyra is een definitief mislukt project. De ondergang is niet alleen een afgang voor NS, maar het einde van de internationale ambities voor het spoorwegbedrijf. Tijd om een echte visie te ontwikkelen.

Met de ondergang van de Fyra is de laatste internationale ambitie van NS ten onder gegaan: we hebben geen eigen internationale treinen meer. De IC-Berlijn, de Eurocity Nightline en de ICE naar Basel en Frankfurt zijn allemaal succesvolle initiatieven van andere landen waarin Nederland mag meespelen. En zelfs dat gaat moeizaam, want wie kaartjes koopt doet er slimmer aan om die op de website van Deutsche Bahn of NMBS te kopen in plaats van de site van NS Hispeed.

Struisvogelpolitiek
De affaire Fyra roept de vraag op of de Nederlandse Spoorwegen wel bij machte zijn een dergelijk groot project tot een goed einde te brengen. Kon ons spoorwegbedrijf eigenlijk wel voldoende regie voeren om zo’n duur experiment goed aan te kunnen? Een structurele geheimzinnigheid bij het bedrijf en een weigering openheid van zaken te geven, maken die indruk niet beter.

Die struisvogelpolitiek is wat het bedrijf kenmerkt. Voorlichters gaven het beeld van een Fyra die gaat rijden – hoe ongeloofwaardig ook – en NS Hispeed bleef maar hoop wekken richting reizigers. Het getuigt niet van realiteitszin, zoals die er in België wel was.

De Belgische overheid nam na het eerste incident meteen haar verantwoordelijkheid en trok de vergunning om te mogen rijden met de V250-trein in. De Nederlandse overheid deed dat niet. NMBS was meteen open en eerlijk over de problemen, terwijl NS schimmig deed. De Belgen openbaren een rapport met schokkende nieuwe informatie over de ernst van de problematiek en schoorvoetend erkent NS hetzelfde.

Visie
Misschien is een hogesnelheidsambitie voor de NS gewoon teveel gevraagd. Na de miljardeninvestering in de HSL-Zuid wordt het tijd voor een echte visie op wat we nu met het spoor willen. Het is tijd dat echt wordt nagedacht over de mobiliteitsvraag voor de toekomst.

Misschien is het concept Thalys toch zo gek nog niet, want die treinen rijden wél en bereiken echt hoge snelheden van 300 kilometer per uur. Visionair zou het zijn om iedere tien minuten een trein te laten rijden van Amsterdam via Brussel naar Parijs en Londen. Van hartje hoofdstad naar hartje hoofdstad.

De Eurostar en Thalys functioneren en zullen alleen in grotere getale moeten worden aangeschaft. Ondertussen laten we de NS als regionale vervoerder zorgen voor het nationale spoornet. Dat is al complex genoeg en heeft voldoende problemen. Dan kunnen ze ook werken aan die andere miljarden miskleun: de OV-chipkaart.