Dat Vestia-beslag van ruim 2 miljard is natuurlijk vooral voor de bühne

Vestia, de door verliezen op rentederivaten geplaagde woningcorporatie, heeft voor ruim 2 miljard beslag gelegd op de bezittingen van oud-topman Erik Staal.

Dat hakt er flink in en het stond dan ook op alle voorpagina’s, radio en televisie openden er hun nieuwsbulletins mee. Vestia vindt dat Erik Staal verantwoordelijk is voor de 1,9 miljard plus kosten die Vestia heeft verloren. Hij heeft immers als hoogste leidinggevende zijn handtekening onder die contracten gezet.

Het lijkt voor de oppervlakkige beschouwer dan ook heel plausibel dat deze man aan de hoogste boom moet. Hij leent zich er ook voor: arrogante uitstraling, villa op de Antillen, riant pensioen, de ideale kop van Jut.

Ik moet aannemen dat deurwaarders dezer dagen overuren maken met het betekenen van beslagen bij misschien wel een paar honderd partners-in-crime. Want Vestia mag dan verreweg het bekendste slachtoffer zijn, 30 corporaties – en ik weet niet hoeveel andere (semi-)overheidsinstellingen – leden aanzienlijke verliezen op identieke constructies. Ook daar zette een topman of -vrouw een handtekening. Ook daar keek een Raad van Commissarissen of bestuur toe.

Dan was er ook nog extern toezicht door de minister van Binnenlandse Zaken en het Centraal Fonds voor de Volkshuisvesting (CFV). En tenslotte het  Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW) dat zorgt dat woningbouwcorporaties tegen gunstige rentetarieven geld kunnen lenen door garanties te verstrekken aan hun financiers (borging). Het heet dat het WSW dat doet op basis van een onderlinge garantiestelling van corporaties met achtervang van de overheid. Het WSW monitort actief risico’s om vast te stellen of corporaties aan hun verplichtingen kunnen voldoen.

De vraag is hoe ‘achteraf’ dat WSF zijn werk heeft gedaan, die posities van rentederivaten bouwden zich in meerdere jaren op.

Het is heel makkelijk om er één persoon uit te halen maar het is allemaal voor de bühne. Als Erik Staal zijn bevoegdheden niet te buiten is gegaan en binnen het mandaat bleef dat zijn commissarissen hem gaven, dan mag het zo zijn dat het desastreus uitpakte maar dat maakt hem niet meer of minder schuldig dan alle participanten in die keten die, zoals ik veronderstel, vele honderden personen omvat. Die gaan we natuurlijk niet allemaal aanpakken, dat zou een te groot gat in het old boys network slaan en bovendien natrillen tot binnen de muren van het ministerie.