Willem Wilmink tien jaar ‘oet de tied’

Hij dichtte ooit: “Het doet geen pijn om dood te zijn, maar dood zijn duurt zo lang.” Volksdichter Willem Wilmink (1936-2003) kwam exact tien jaar geleden ‘oet de tied’, zoals dat in het Twents zo mooi wordt gezegd.

Willem Wilmink wordt vaak beschouwd als kinderdichter. Niet zo verwonderlijk, aangezien we allemaal zijn opgegroeid met de liedjes die hij schreef voor De Film van Ome Willem, Sesamstraat en Het Klokhuis. (Hieronder treft u een kleine collectie.) Maar Wilmink zag dat anders: “Ik heb nooit speciaal voor kinderen geschreven. Het is alleen een tweede natuur van me geworden om zo te schrijven dat kinderen het ook kunnen begrijpen. Zo heb ik zelfs mijn proefschrift geschreven.”

De dichtende Tukker was wars van elitaire poëzie met moeilijke woorden en onbegrijpelijke zinnen. Hij zette liever de traditie van zijn leermeester Hendrik de Vries voort: simpele gedichten die de verwondering van alledag beschrijven. Om deze manier van werken kracht bij te zetten citeerden beiden menigmaal William Wordsworth: Het kind is de vader van de man. Het zou tevens de titel van het verzameld werk van Wilmink worden.

Gebit restaureren
Zijn gedichten zijn vaak melancholisch van ondertoon – denk bijvoorbeeld aan de Meisjes uit vervlogen dagen en Hilversum III. Het vertelt over het verlangen naar een tijd van weleer, een tijd die niet meer terugkomt omdat de meisjes zijn verdwenen of de radio het gezang in de straat heeft overstemd. De kinderlijke eenvoud en de melancholie, het zijn de twee belangrijkste kenmerken uit het immense oeuvre van Willem Wilmink.

Over dat laatste lied, Hilversum III, gaat trouwens nog een mooie anekdote. Herman van Veen vroeg eens aan Willem Wilmink wat hij financieel aan dit lied had overgehouden. Het was een van de grootste hits van Herman van Veen, werd en wordt nog steeds gedraaid en is op tientallen elpees en cd’s verschenen. Kortom: een evergreen. Wilmink antwoordde Van Veen met de humor die hem zo eigen is: “De magistrale opbrengst van dit lied was net genoeg om mijn gebit te laten repareren.”

De nalatenschap van Wilmink is groot. En, hoewel we dat niet altijd beseffen, wordt veel van zijn werk nog dagelijks gespeeld, gedraaid en gezongen – al was het alleen al in ons hoofd. Daarom, ter herinnering aan zijn tiende sterfdag, hieronder de tien mooiste liedjes en gedichten van Willem Wilmink. Opdat wij niet vergeten.

De biografie van Willem Wilmink laat overigens niet lang meer op zich wachten.

Huiswerk – Herman van Veen

Ben Ali Libi – Joost Prinsen

De oude school – Don Quishocking

Javastraat 13 – Herman van Veen

Meisjes uit vervlogen dagen – Joost Prinsen

Achterlangs – Willem Wilmink

Hilversum III – Herman van Veen

Frekie – Joost Prinsen

Als het net even anders was gegaan – Herman van Veen

Deze vuist – Edwin Rutten

En tot slot: Lieve dode dichter, het prachtige lied dat Herman Finkers speciaal voor zijn dichtende boezemvriend schreef: