Algemene beschouwingen: niets is meer heilig

Zomaar drie zinnen uit de eerste termijn van de algemene beschouwingen: “Ga toch weg, man!”, “U zoekt het maar uit!”, “Zielig, miezerig, hypocriet mannetje!”Het tweede citaat is van CDA-leider Buma, de rest kunt u raden. Weinig verheffend zult u wellicht denken, maar op zo’n vierde woensdag in september sneuvelt er meer dan slechts fatsoen.

Taalgebruik en fatsoen: niets is heilig
De beschouwingen vormen al enige jaren het vervreemdende decor voor ordinaire straattaal in politieke setting. Dit jaar heeft de Tweede Kamer zich al op dag één overtroffen. ”U bent een zielig, miezerig, hypocriet mannetje,” meende Geert Wilders D66-fractievoorzitter Pechtold toe te moeten voegen na een ontegenzeggelijk vrij gratuite poging van laatstgenoemde om de PVV-voorman in zijn hemd te zetten. De opmerking van Pechtold dat Wilders had nagelaten om lieden met fascistische ideeën te weren of toe te spreken op een demonstratie, kwam volledig uit de lucht vallen en was overduidelijk een provocatie, die slechts tot doel had om de lengte van de Limburgse tenen te testen. Heel even weer leek Wilders/Pechtold de electorale anti-tandem van vroeger.

Parlementaire mores: niets is heilig
De gemoederen waren klaarblijkelijk te hoog opgelopen, en even verloor het leeuwendeel van de Kamer alle redelijkheid uit het oog. Het is goed gebruik om moties eerst voor te leggen aan de regering, daarna over de reactie een debat te voeren, om vervolgens een weloverwogen besluit te nemen over het stemgedrag. Dat klinkt logisch, dat is ook logisch, maar daar had de Kamer lak aan. Vanuit de overweging dat je beter een motie van afkeuring meteen in stemming kunt brengen zodat je er vast vanaf bent, velden de 150 leden van het belangrijkste nationale forum een oordeel. De motie werd verworpen, tegelijk met het idee dat in een parlementair debat ideeën worden uitgewisseld teneinde elkaar te overtuigen van het gelijk.

Samenwerken: niets is heilig
Als samenwerking tussen coalitie en oppositie nog bestaat in Den Haag, dan houden de Kamerleden dat goed verborgen. De Nederlandse politieke cultuur heeft decennialang een unieke plek ingenomen in de wereld door een in meer of mindere mate constructieve samenwerking tussen tegengestelde partijen. Nu in het jaar 2013 de nood tot samenwerken groter is dan ooit, lijkt de deur gesloten. Met name PvdA-leider Samsom bijt zich verbeten vast in een uitonderhandeld compromis en lijkt, vooral psychologisch, niet in staat om dat karweitje nog eens dunnetjes over te doen met de oppositie.

Niets is meer heilig, behalve de zes miljard.