Wat u moet weten over de shutdown van Amerika

De shutdown van Amerika, het zijn spectaculaire woorden die doen denken aan een scène uit James Bond. Maar wat is die shutdown eigenlijk, en wat zijn de gevolgen? Wij zetten de belangrijkste zaken op een rijtje.

Waarom schakelt Amerika zijn overheidsdiensten uit?
Het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden stemde afgelopen weekeinde over de financiering (begroting) van de overheid. Democraten en Republikeinen zijn al tijden aan het bekvechten over Obamacare, een wet die om middernacht is ingegaan waarmee iedere Amerikaan verplicht een zorgverzekering krijgt en die verzekeraars verplicht elke Amerikaan toe te laten. Het politieke gevecht leidde ertoe dat een Republikeinse meerderheid de begroting van Amerika afhankelijk wil maken van Obamacare. De eis: een jaar uitstel, en anders geen groen licht om uitgaven te doen. De Amerikaanse Senaat, waar in tegenstelling tot in het Huis van Afgevaardigden de meerderheid wél uit Democraten bestaat, vond dat voorstel maar niets, waardoor er geen deal werd gemaakt. Het gevolg? Geen akkoord over de begroting, waardoor alle niet-essentiële overheidsdiensten sluiten, omdat ze niet betaald kunnen worden.

Is het hele land nu in rep en roer?
Redelijk. Miljoenen ambtenaren werken zonder betaling door of zitten met onbetaald verlof thuis. De meest vitale functies – denk aan het leger, voedselinspectie en luchtverkeersleiding – worden wel uitgeoefend. Ook de pensioenen en uitkeringen worden betaald. Nationale parken, musea en monumenten als het Vrijheidsbeeld in New York zijn door de maatregel wel gesloten. Een dergelijke shutdown komt wel vaker voor; de laatste keer was in 1996 onder Bill Clinton. Amerika, dat economisch nu eindelijk de goede weg ingeslagen lijkt, kan fors worden afgeremd door de shutdown. Ernstiger nog is dat de VS binnenkort failliet kunnen gaan als er geen akkoord komt tussen de twee partijen over de verhoging van de staatsschuld. Want de Republikeinen lijken voornemens deze beslissing eveneens te koppelen aan een uitstel van Obamacare. Obama en zijn Democraten laten zich echter niet ‘chanteren’ en houden de poot vooralsnog stijf.

En die Obamacare, die zou nu toch ingevoerd worden?
Dat nu miljoenen Amerikaanse burgers werkloos thuiszitten maakt niets uit voor de invoering van Obamacare: die gaat gewoon door. Sinds middernacht kan iedere Amerikaan zich opgeven voor een zorgverzekering die geregeld is via de nieuwe wet. Alle Amerikanen kunnen zich voortaan dus verzekeren, en de commerciële verzekeraars, die verantwoordelijk zijn voor de uitvoering, mogen niemand meer als klant weigeren. Ondanks alle tumult wordt Obamacare gezien als één van de grootste politieke overwinningen die Obama heeft behaald. Die kan hij dus in zijn zak steken, maar de vraag  is: voor hoe lang?