Nederland-Ruslandjaar 2013: de fitties so far

Een Russische diplomaat is mishandeld door ‘mensen in politie-uniform’. Zegt-ie. Zijn buren meldden bij de politie dat hij zijn kinderen aan de haren door de tuin heeft gesleept. Als politieonderzoek uitwijst dat het waar is, moet minister Frans Timmermans van Buitenlandse Zaken flink door het stof. De Russische premier Vladimir Poetin heeft al excuses geëist. Nederland schendt mensenrechten. Dat doen Russen zelf nooit natuurlijk.

In Pauw & Witteman gisteravond waren de meningen verdeeld. Kysia Hekster, voormalig Moskou-correspondent, vindt dat Rusland een punt heeft en dat Nederland het zichzelf onnodig lastig heeft gemaakt. SP-kamerlid Harry van Bommel snapt dat de politie op grond van de feiten heeft moeten optreden: er werd mishandeling van minderjarigen gemeld, dat rechtvaardigt het ingrijpen.

Dit incident is de laatste in een lange reeks fitties tussen Nederland en Rusland. En dat tijdens een jaar waarin de culturele, economische en maatschappelijke banden tussen beide landen hadden moeten worden aangehaald. Fittie hier, fittie daar: het was bijna elke maand raak. Wat een feest, dat Nederland-Ruslandjaar. Hieronder een overzicht van de dieptepunten:

Januari: de Russische activist en asielzoeker Aleksandr Dolmatov kwam in 2012 naar Nederland omdat hij zich niet langer veilig voelde in zijn eigen land. Hij vroeg asiel aan, maar zijn aanvraag werd afgewezen. Dolmatov belandde in het detentiecentrum in Rotterdam. In januari pleegde hij zelfmoord. Een paar maanden later bleek dat er meerdere fouten zijn gemaakt: hij had niet mogen worden opgesloten en instanties werkten langs elkaar heen. De arme man mocht niet eens met zijn moeder bellen.

Februari: de Russische homowet zorgt een maand later voor flink wat ophef. Propaganda van ‘niet-traditionele’ relaties en verhoudingen worden bij wet verboden. Over homoseksualiteit praten met een minderjarige wordt voortaan bestraft met een fikse boete. Timmermans roept zijn Russische collega Sergej Lavrov op tot het verwerpen van de wet. Zonder succes. Lavrov: Vertel ons niet hoe we ons land moeten regeren.

April: Voor de officiële opening van het Nederland-Ruslandjaar komt Poetin naar Amsterdam. De feestelijke dag wordt gekenmerkt door protesten van COC en andere tegenstanders van de homowet. De stad hangt vol met regenboogvlaggen. Als premier Mark Rutte het dan ook nog waagt tijdens zijn toespraak zijn zorgen over de homowet uit te spreken, slaat Poetin terug. In zijn toespraak noemt hij de mensenrechtenschending in ons land en de pedopartij Martijn.

Juli: Waar te beginnen deze maand? Nederlandse gemeenten die worden bespioneerd door Russische inlichtingendiensten? Het Pussy Riot-lid Jekaterina Samoetsevitsj dat oproept tot een Nederlands cultureel en economisch embargo op Rusland? Of Rusland dat het onderzoek naar de dood van RTL-cameraman Stan Storimans staakt? Storimans zou zijn omgekomen tijdens een Russisch bombardement.

September: Greenpeace-activisten van het schip de Arctic Sunrise worden gearresteerd, waaronder twee Nederlanders: Faiza Oulahsen en Mannes Ubels. Vooralsnog onderneemt Nederland geen actie; minister Timmermans wacht af tot duidelijk wordt waarvoor de activisten zijn aangeklaagd.
Te kritisch zijn over de Winterspelen in Sotsji in 2014 heeft ook verstrekkende gevolgen. Zo is fotograaf Rob Hornstra verbannen uit Rusland. Zijn foto’s mogen het land overigens wel in, hij zelf alleen niet. Geen visum dus voor Hornstra.

En dan oktober: allereerst wordt ook schrijver Arnold van Bruggen de toegang tot Rusland geweigerd: zijn visumaanvraag wordt niet ingewilligd. ‘Om wettelijke redenen’ volgens de Russen.

Tot slot (vooralsnog) de ‘aanval’ op Russische diplomaat Dmitri Borodin. Zijn buren klaagden over Borodins gedrag tegen zijn kinderen, de politie kwam aangesneld en werkte Borodin tegen de grond. Poetin is woest. Het is nog onduidelijk wat er precies is gebeurd, maar als blijkt dat de handelingen van de politie in strijd zijn met het Verdrag van Wenen dan is Nederland de Russen een excuusverplicht.

In november gaat koning Willem-Alexander naar Rusland, ook in het kader van het Nederland-Ruslandjaar. Wij zitten alvast klaar met de popcorn.