Deflatie heeft u nog nooit meegemaakt. Maar het komt en is levensgevaarlijk

In oktober was de inflatie in de Eurozone 0,7 procent. Dat is het laagste peil in vier jaar. Nu het meer dan een jaar geleden is dat het hoogste BTW-tarief in ons land van 19 naar 21 procent ging – met alle inflatoire effecten van dien – daalt de inflatie nu ook bij ons.

Immers, de inflatie wordt steeds gemeten in een vergelijking met het peil van een jaar eerder.

Eerlijk gezegd denk ik dat we al jaren deflatie hebben. Die bleef verborgen door de almaar groeiende geldberg die door overheden en centrale banken werd geschapen.

Deflatie is iets dat we officieel nog niet hebben meegemaakt. In plaats van goederen die duurder worden – dat vertaalt zich in inflatie – worden ze goedkoper. Dat is een levensgevaarlijke ontwikkeling, want die leidt ertoe dat u en ik aankopen – met name van duurdere zaken als bijvoorbeeld auto’s en apparatuur – uitstellen. Niemand houdt ervan er een maand later achter te komen dat die aanschaf nu nóg goedkoper had gekund.

We gaan dus wachten. Nu zult u zeggen dat we dat allang doen, en u heeft gelijk. Consumenten vertonen deflatoir gedrag dat niet past bij een hoge inflatie zoals we die in recente verleden kenden.

Een toename van de geldhoeveelheid zonder dat de waarde van de onderliggende economie toeneemt, leidt onder normale omstandigheden als vanzelf tot inflatie. Nu dat extra geld de consument niet bereikte – alleen landen en financiële instellingen werden er mee geholpen – waren we getuige van een onbekend fenomeen. De normale reactie op deflatie – consumenten houden de hand op de knip, daarmee producenten en detaillisten dwingend tot prijsverlagingen – was er terwijl tegelijk vanwege dat extra geld de inflatie toenam.

Langzamerhand komt er een einde aan het geld scheppen, maar dat extra geld – het gaat wereldwijd om triljoenen – moet weer ‘uit’ het systeem, en dat betekent dat de geldhoeveelheid zal gaan afnemen in relatie tot de waarde van de onderliggende economie.

Het kan nu zomaar zo zijn dat een ook in de officiële cijfers herkende deflatie zich stapelt op de deflatie die in feite al uit ons bestedingspatroon blijkt.

Donderdag komt de ECB weer met een rentebesluit. Er is nog een heel klein beetje ruimte om de rente verlagen. Maar als dat niet gepaard gaat met stimuleringsmaatregelen voor de economie die het consumentenvertrouwen aanjagen, dan blijven wij met z’n allen op onze handen zitten.

Dr. Doom is een pseudoniem. Als belegger is hij verantwoordelijk voor het beleggingsbeleid van Beleggingsvereniging Fibonacci. Op het moment van het schrijven van deze column heeft de vereniging posities in Ahold, Akzo Nobel, ASML, DSM, Heineken, Philips, Shell en Unilever en is Long in de AEX. De positie in de AEX is kortlopend en wisselt regelmatig. Die kan dus nu al anders zijn. Volg Dr. Doom op Twitter.
———

Download de gratis app van Tablisto om ons maandblad op uw tablet te lezen
Volg HP/ De Tijd op Twitter