‘Nederlanders zijn helemaal niet depressiever dan andere Europeanen’

Ongeveer 800.000 Nederlanders slikken antidepressiva. Daarmee zijn we het meest depressieve volk van Europa. Over de oorzaken hebben we het al gehad (Nederlanders zijn dol op het chagrijnopwekkende Facebook en Twitter, waar we alleen maar zien hoe jaloersmakend geweldig het onze ‘vrienden’ vergaat), maar er zijn wel meer landen waar mensen elkaar de ogen uitsteken via social media. Blijft de vraag over: kloppen de cijfers wel?

Nee, zo betogen Nederlandse psychiaters in de documentaire VPRO Thema: Iedereen Depressief (ook uit 2010, hetzelfde jaar als het gisteren overal aangehaalde onderzoek in PLOS Medicine).

In Nederland wordt domweg eerder het stempel depressief gebruikt. We hebben het nog nooit zo goed gehad. We worden ouder dan ooit. “En volgens de Wet van Behoud van Ellende komen er dan nieuwe problemen,” zegt psychiater Jules Tielens. Waarbij medici allerlei kwaaltjes gemakshalve onder depressies scharen.

De manier waarop veel patiënten in het gebruik van antidepressiva zijn gerold, is ook discutabel. Rond de millenniumwisseling werd de stap naar een ‘anti-piekerpil’ (de vrijblijvende naam alleen al) steeds gemakkelijker. De mores toentertijd, volgens Tielens: “Heb je een probleem van sombere aard? Ga naar de dokter en vraag een pil.”

Hoogleraar psychiatrie Aartjan Beekman voegt toe: “Er is weinig tolerantie voor even niet meekunnen.” Waarna men bij een dipje weer snel naar de antidepressiva grijpt. Het getal van 800.000 Nederlanders aan de antidepressiva kan wat hem betrekt terug naar 200.000.

Verschillen tussen landen bestaan niet

De grote verschillen tussen de landen, zoals die te zien zijn in de grafieken die gisteren het nieuws haalden, bestaan dus helemaal niet volgens de VPRO-pyscho’s. “Het is niet zo dat je als je maar heel rijk bent als land – zoals Nederland – dat je dan minder depressies hebt,” zegt Beekman. Maar ook zeker niet méér depressies dan in ontwikkelingslanden, zo benadrukt hij.

Bekijk de hele uitzending van VPRO Thema: Iedereen Depressief hier.