Nederland niet meer AAA. Is dat erg? Welnee

Vrijdagochtend verlaagde S & P de rating van Nederland van AAA in AA+; de outlook gaat van negatief naar stabiel. Dat is aan de ene kant een schok, aan de andere kant is het ook een non-event. We gaan er niet echt iets van merken.

In gewone markttermen is de actie een verlaging van onze kredietstatus. Mat daarbij direct de kanttekening dat de kwaliteit van de beoordelingen door Moody’s, S & P en Fitch, de grote drie in die wereld, nogal te wensen overlaat. Heel veel landen en schulden hadden voor het uitbreken van de kredietcrisis goede, hoge beoordelingen, om daarna door het putje te gaan.

Doorgaans heeft zo’n kredietstatus invloed op de rente die de uitgevende instantie – dat kan een land of bedrijf zijn – moet betalen. Een lagere status betekent een hogere rente. In de praktijk maakt de markt inmiddels zijn eigen beoordelingen. Duitsland en Nederland hadden tot gisteren dezelfde Triple A-status, toch leende Duitsland tegen lagere rentes dan wij. Het verschil geeft het oordeel van de markt weer: die heeft meer vertrouwen in Duitsland dan in Nederland. In absolute zin is het verschil klein; Nederland leent al jaren tegen belachelijk lagere rente. In die zin hield de status tot en met gisteren (AAA met negatieve outlook) misschien wel meer onzekerheid in de de huidige AA+ met stabiele outlook.

Kijk ik naar de reactie op de beurs terwijl ik dit stuk tik, dan daalt de AEX licht terwijl de Amerikaanse futures redelijk in het groen staan. Normaal zou de AEX dan ook hoger openen, we volgen de VS als hondjes. Dat (zeer) lichte verlies is een reactie, maar die is zeer marginaal. Datzelfde geldt voor de handel in staatsobligaties: ook daar gebeurt heel weinig.

De proef op de som komt pas als de Nederlandse Staat een dezer dagen een nieuwe lening zou willen plaatsen of een bestaande lening uitbreidt. Het zou mij verbazen als we dan significant meer zouden moeten betalen. Want marktreacties waren er al toen IMF, ECB en OESO hun vooruitzichten voor Nederland aanpasten, en die in negatieve zin bleken af te wijken van wat het CPB voorziet.

Op dit moment voorzie ik alleen voordeel voor minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem. Hij zal er argumenten in vinden om zijn bezuinigingsplannen kracht bij te zetten.

Nu ik klaar ben met schrijven staat de AEX al weer in het groen. Inderdaad, een non-event.