Management Polare is een slecht verliezer

Het is inmiddels weer akelig stil rond Polare. De winkels blijven dicht en dat is onheilspellend. Dichte winkels in winkelstraten zijn vandaag de dag niet een heel bijzonder beeld, maar als het om vestigingen van landelijke ketens gaat is het wel bijzonder. Dat hebben we in korte tijd nu tweemaal gezien, met Siebel en Polare.

Eerder deze week mocht de directeur van Polare bij Pauw & Witteman zijn verhaal vertellen en dat werd de dag erna tamelijk kritiekloos door nogal wat media overgeschreven. Het kwam er op neer dat het allemaal de schuld was van het Centraal Boekhuis, tegenwoordig kortweg het CB genaamd.

Als oud-uitgever van boeken ben ik goed bekend met het CB, zijn werking en de rol die dit collectieve bezit van de Nederlandse uitgevers en boekhandelaren – in de huidige vorm – sinds 1973 speelt. Als er één land is waar het uitgeven en verkopen van boeken laagdrempelig is en zo goed als iedereen ermee kan beginnen, dan is het Nederland. Dankzij het CB. In mijn tijd als boekuitgever, zo’n dertig jaar geleden, bestond mijn hele onderneming uit een deel van mijn zolder, een bureau, stoel, telex, computer, printer en telefoon. Vanuit die zolderkamer haalden meerdere van mijn titels de nummer één positie in de landelijke Boeken Top Tien.
De les: als er vraag naar je boek is, dan kun je met heel lage kosten alle professionele diensten (administratie, distributie, voorraadbeheer) tegen bijna uitsluitend variabele kosten door het CB laten uitvoeren.

Leverancierskrediet
Intussen speelde en speelt het CB ook nog eens de rol van bankier, boekhandels konden rekenen op een ruim leverancierskrediet van, in het verleden, wel vele maanden.
Omdat dat de afgelopen jaren in toenemende mate wel eens mis ging omdat het boekenvak klappen kreeg, is dat krediet inmiddels een stuk zakelijker ingericht. Dat was ook hard nodig want de verliezen bij een faillissement werden door boekhandels en uitgevers collectief gedragen. Zo verloor het CB in de sanering die de toen nieuwe maar nu huidige eigenaren en management van Polare in het faillissement van keten Selexyz uitvoerden vele miljoenen.

Het CB heeft zijn vorderingen op boekhandelaren verzekerd bij een Franse kredietverzekeraar die daar destijds geen lekker gevoel aan over hield. Begrijpelijk en de opmaat naar het gaandeweg uitsluiten van de dekking op het nieuwe Polare. Kredietverzekeraars hebben doorgaans een goed beeld van de gang van zaken bij de partijen die ze verzekeren en het zal dus niet zonder reden zijn geweest dat ze de dekking op Polare uiteindelijk helemaal beëindigden. In gewoon Nederlands: voor ons niet maar hen wel was het kennelijk goed zichtbaar dat het er niet jofel ging.

Dat het CB – al eens een miljoenenverlies geleden hebbende – vervolgens zeer voorzichtig werd met de kredieten op de forse leveranties aan Polare, dat lijkt me goed koopmanschap. Het in de lucht houden van een zwaar verlieslijdende keten betekent ook gewoon valse concurrentie voor andere boekhandels.

We willen lokale boekhandelaren
Omdat de goederenstromen per minuut te volgen zijn dankzij de goede automatisering in de boekenbranche, zal het CB als eerste een beeld hebben gekregen van de werkelijke gang van zaken bij Polare en dat zag er waarschijnlijk niet best uit. Dat je dan vervolgens de krediettermijnen nog wat verder aanscherpt: alweer goed koopmanschap want je beperkt je verlies bij een calamiteit zoals een tweede faillissement dat er nu zomaar zou kunnen komen.
Het management van Polare haalt met zijn beschuldiging aan het adres van het CB oorzaak en gevolg door elkaar. Die oorzaak, dat zijn ze zelf.

Persoonlijk zou ik het een goede zaak vinden als er op dit moment al een door de rechtbank benoemde stille curator doende is met Polare. Als die samenwerkt met het CB en bestaande boekhandels van goede naam, zoals bijvoorbeeld Paagman in de Haagse regio, dan kan er op een ordentelijke manier gebeuren wat er moet gebeuren: we willen de oude namen van deze gerenommeerde boekhandels weer op de gevel, onder de leiding van echte, lokale boekhandelaren.