Eén like tegen het verdwijnen van een boekhandel

Scheltema, Donner en Broese – wie kent deze namen niet.

Door de mogelijke teloorgang van keten Polare dreigen ook enkele vermaarde boekhandels het loodje te leggen. Om de aandacht te vestigen de mogelijke verdwijning van deze lokale culturele vlaggeschepen zijn er op Facebook enkele acties gelanceerd om deze zaken te behouden. Een overzicht.

> Boekhandel Scheltema, Amsterdam
Boekhandel Scheltema aan het Koningsplein in Amsterdam. Tezamen met Athenaeum Boekhandel aan het Spui dé place to be voor de belezen medemens in onze hoofdstad. Drieduizend vierkante meter literatuur, verdeeld over vijf etages – tienduizenden boeken staan of liggen op voorraad. De zaak werd in 1853 opgericht door J.H. Scheltema, die hem in 1868 verkocht aan de Friese uitgever Tjomme Holkema. En hoewel meneer Scheltema ‘slechts’ vijftien jaar aan de boekenzaak verbonden was, draagt die zijn naam nog steeds. Onder schrijvers en lezers is boekhandel Scheltema nog steeds een begrip. Maar voor hoe lang nog?

Like hier Scheltema moet blijven.

> Boekhandel Broese, Utrecht
In 1974, exact veertig jaar geleden, was boekhandel Broese Kemink de grootste boekhandel van Europa. En nog steeds is de zaak, gevestigd in het hartje van Utrecht – zowat in de schaduw van de Dom, een van de grootste boekhandels van Nederland. Boekenrecensent Martin Ros schreef ooit over Broese: ‘(–) die nooit meer overtroffen boekhandel, waar deftig aangeklede verkopers die de hele wereldliteratuur met gemak spelden, je zonder zorg van nog mooiere titels lieten genieten die de wereld voor je ontvouwden’. En met een geschiedenis die meer dan 250 jaar teruggaat in de tijd, mag ook deze culturele hotspot niet verdwijnen.

Like hier Broese moet blijven.

> Boekhandel Donner, Rotterdam
‘Geen Rotterdam zonder boekhandel Donner’ staat te lezen op de Facebookpagina Donner moet blijven. Gevoel voor drama hebben ze daar wel, maar dat deze boekhandel al jarenlang een begrip is aan de Maas, is een feit. Arm en rijk, jong en oud: allemaal kwamen ze weleens in de winkel. “Sinds Donner dicht is, mis ik de winkel elke dag. Ik kocht er mijn krantje, en soms weleens een boek,”zegt deze man op de pagina. Boekhandel Donner als ontmoetingsplaats voor Rotterdammers, stammend uit een tijd dat er in Rotterdam meer boeken van Donner werden verkocht dan broodjes döner. Alleen hierom zou de winkel al behouden moeten blijven voor het nageslacht.

Like hier Donner moet blijven.

> Boekhandel Scholtens, Groningen
Boekhandel Scholtens in Groningen is de grootste boekhandel van de drie noordelijke provincies. De winkel werd op 5 januari 1841 geopend door A.L. Scholtens. De boekhandel is al jaren een culturele trekpleister voor de stad en de provincie. Zo werden er in het moderne ‘flatgebouw’ dat de handel in 1928 liet bouwen aan de Grote Markt tentoonstellingen georganiseerd van Vincent van Gogh en Jozef Israëls. En ook voor de studenten die in de stad studeren is de winkel onmisbaar: tot op de dag van vandaag zijn Scholtens en de universiteit nauw met elkaar verbonden.

Like hier Scholtens moet blijven.

> Boekhandel Dekker Van de Vegt, Nijmegen
Met Wintertuin heeft Nijmegen een prachtig literair productiehuis binnen de stadsgrenzen. Hier wordt nieuw schrijftalent ontdekt, hier worden literaire avonden georganiseerd – hier lééft de literatuur. Een belangrijke partner om dat zo te houden is boekhandel Dekker Van de Vegt, in 1856 in Utrecht opgericht door J.G. Dekker en W.J. van de Vegt en sinds 1922 tevens gevestigd in Nijmegen. Niet zelden slaan de grootste boekhandel van de stad en het productiehuis de handen ineen om de literatuur te doen bruisen – maar voor hoe lang nog?

Like hier Dekker v.d. Vegt moet blijven.

> Boekhandel Gianotten, Tilburg
De grootste boekhandel van Tilburg, gevestigd aan de Emmapassage. Opgericht in 1947 door de gebroeders Gianotten, die een al bestaande boekenzaak overnamen en omvormden tot een eigen winkel. Gianotten is niet alleen als boekhandel bekend, maar zeker ook als uitgeverij. Streekschrijvers als Leo Boekraad, Cornelis Verhoeven en Tymen Trolsky brachten hier hun werk uit, wat vervolgens in de boekhandels van de familie Gianotten werd verkocht. Kortom: boekhandel Gianotten is het culturele hart van Tilburg. En dat hart klopt nog steeds, als is de pols ernstig verzwakt.

Like hier Gianotten moet blijven.

> Boekhandel Dominicanen, Maastricht
‘A bookshop made in heaven,’ schreef journalist Sean Dodsen in The Guardian. Niet voor niets riep hij deze boekhandel in 2008 uit tot ‘misschien wel de mooiste boekhandel aller tijden’. De Dominicanenkerk in Maastricht, sinds 1804 niet meer in gebruik voor religieuze diensten, werd enkele jaren geleden grondig verbouwd en opgeleverd als boekhandel. Het huis van God werd het Huis van de Literatuur – het Woord van God heeft plaatsgemaakt voor het Woord van de Mensch. Het is eeuwig zonde als dit verdwijnt.

Like hier Dominicanen moet blijven.