Waarom de boekenwereld 6 miljoen klanten laat lopen

Er wordt dezer dagen in de boekenwereld veel geklaagd over de afnemende omzet in de winkels, maar uit nieuwe cijfers van het Centraal Boekhuis blijkt dat uitgevers toch vooral veel kansen laten liggen. Er is een enorm potentieel van zes miljoen (!) klanten die ze niet of nauwelijks bereiken: de bezitters van e-readers en tablets in dit land. Nog steeds wordt slechts 4 procent van alle verkochte boeken daarop gelezen.

Daar het Centraal Boekhuis zorgdraagt voor de distributie van e-books in Nederland weten ze daar precies hoe het met de verkoop(ontwikkeling) gaat. Met ingang van deze maand zijn die cijfers (deels) openbaar. Zo weten wij nu dat er in onze Nederlandse taal bijna 30.000 boeken digitaal beschikbaar zijn, nog steeds slechts een derde van het papieren aantal. Althans, dat zijn de cijfers bij de ‘reguliere’ verkoop. Als je naar de online aankopen kijkt, stijgt dat percentage e-books opeens naar 22 procent, wat al een kleine vingerwijzing zou kunnen zijn.

Verder is nu bekend (met zekerheid, vermoedens waren er al) dat in dit kleine land 1,1 miljoen mensen een e-reader bezitten en 5 miljoen een tablet, beide uiterst geschikt om een digitaal boek op te lezen. Hoewel daar natuurlijk enige overlap in zit (ikzelf bijvoorbeeld bezit beide apparaten), is hier toch sprake van een kleine zes miljoen potentiële e-booklezers. Die enorme aantallen maken het kleine aandeel van e-books des te verbazingwekkender.

Tegelijkertijd blijkt uit de cijfers van brancheorganisatie GFK dat het met de omzet van boeken in dit land steeds slechter gaat. In de eerste maanden van 2014 is de achteruitgang van enkele procenten vergeleken met 2013 niet tot stilstand gebracht. Zelfs niet in de Boekenweek, de traditionele hoogmis voor het boek. Ook de perikelen van de keten Polare kunnen daar niet alleen verantwoordelijk voor zijn. Er is blijkbaar meer aan de hand, want in buurlanden als Vlaanderen en Duitsland weet de boekenbranche de omzet wel op peil te houden.

Het lijkt erop dat de boekenwereld de aansluiting met de (moderne) klant heeft verloren. Er is onvoldoende en veel te laat ingespeeld op de digitalisering van de Nederlandse klant. Uitgevers hebben niet ingezien dat hier sprake is van een zelfstandige nieuwe vorm van lezen, maar dachten met het digitaal uitbrengen van bestaande boeken een extraatje te vangen. Ze hebben te weinig content gecreëerd, hoewel daar (kijk maar naar de welig tierende piraterij) wel behoefte aan was. En ze hebben de prijzen van e-books te laat verlaagd, waardoor die nu een verkeerd imago hebben. Pas vorige maand bracht een uitgever een twintigtal prettig geprijsde (4,99 euro) e-bookklassiekers op de markt. Too little, too late.