De Krim: stand van zaken na een maand misère

Hoewel het af en toe spannend werd, is de crisis op de Krim tot nu toe zonder veel bloedvergieten verlopen. Poetin zag de instabiliteit in Kiev als een kans om te pakken wat hij vond dat Rusland toebehoorde, en zo geschiedde. Een maand na de eerste schermutselingen op het schiereiland is de roebel ingevoerd en worden er Russische paspoorten uitgedeeld als snoepgoed. De verdreven Oekraïense president Janoekovietsj noemt de annexatie ‘een tragedie‘ en hoopt dat de Krim ooit weer aan Oekraïne toebehoort. Een maand na de annexatie zet HP/De Tijd een aantal relevante zaken op een rij.

Gevaar voor annexatie omliggende landen
Het is echter maar de vraag of Poetin het alleen bij het schiereiland aan de Zwarte zee laat. Er zijn binnen het oude Sovjet-gebied nog een aanzienlijk aantal gebieden waar een groot deel van de bevolking zichzelf als Russisch identificeert. Het tot het straatarme Moldavië toebehorende Transnistrië is daar slechts een van. Direct grenzend aan Oekraïne lijkt het kleine streepje land een logische volgende keuze voor Poetin en zijn legers, zo schrijft gastcorrespondente Mitra Nazar in een artikel op De Correspondent.

NAVO versterkt de regio militair
Mocht Poetin doorstoten naar andere landen, dan is een krachtiger houding van de NAVO nodig. Waar zij in Oekraïne niet konden (en wilden) ingrijpen omdat het land geen lid van de NAVO is, heeft zij wel beloofd de Oost-Europese landen die verontrust zijn door de plotselinge expansiedrift van Rusland militair te gaan versterken. Landen als Polen, Hongarije en de Baltische Staten maken zich zorgen over de plotselinge annexatie.

Inmiddels houdt Oekraïne gevechtsoefeningen met de NAVO op haar grondgebied. Uiteraard houdt het Russische ministerie van Buitenlandse zaken dit goed in de gaten. De Russen houden het bij het korte, dreigende statement dat de samenwerking ‘voor een heleboel problemen kan zorgen’.

Rusland uit G-8
De Amerikaanse president Obama is voorlopig nog de enige die luidkeels stelling neemt in de kwestie. Hij roept op tot sancties tegen de Russen, waaraan overigens ook de EU meewerkt, en op de nucleaire top in Den Haag vorige week werd Rusland uit de G-8 ( de alliantie van acht vooraanstaande industriële staten) gegooid. De top zal dus voortaan door het leven moeten als de G-7. Ook de NAVO stopt alle samenwerking met Rusland, volgens de ministers van buitenlandse zaken van de NAVO-landen heeft Rusland het ‘internationaal recht en het vertrouwen waarop onze afspraken berustten geschonden’.

Recessie dreigt voor Rusland
Maar zijn de halfbakken sancties en harde taal genoeg om Poetin tot rust te manen? In moedertje Rusland wordt de houding van de Amerikanen ‘met zorg en hoon‘ ontvangen. Rusland heeft voldoende manschappen aan de grens met Oekraïne om het land binnen te vallen. De vraag is wat er dan gebeurt. Komt het tot een escalatie of blijft de afwachtende houding van de NAVO. Wat Poetin mogelijk weerhoudt van verdere expansiedrift is de grote kans in een recessie te geraken als de Krim-crisis escaleert. In ieder geval blijft Rusland de Oekraïners pesten, met als nieuwste ontwikkeling: een verhoging van de gasprijs van zo’n veertig procent.

Nederland patrouilleert met Awacs
Onze eigen minister Frans Timmermans bekijkt in ieder geval of Nederland ‘een grotere rol kan spelen binnen deze kwestie’. Hoe deze rol eruit gaat zien is nog niet duidelijk. momenteel patrouilleert Nederland met Awacs-vliegtuigen boven Polen en Roemenië, en dit zal in de toekomst ook zo blijven, aldus onze minister van Buitenlandse Zaken.