Waarom u graag anoniem wil Facebooken

De opgepoetste, immer zonnige, schijnwereld die Facebook heet wordt veel gebruikers te veel: er is behoefte aan een plek waar het ‘ware’ verhaal, dat vaak minder vrolijk is, anoniem verteld kan worden. Apps die daarin voorzien trekken de laatste weken miljoenen gebruikers. En zelfs Facebook zelf werkt, naar verluidt, aan een nieuwe anonieme dienst.

Een mensenleven kent veel hoogtepunten en feestelijkheden, maar ook diepe dalen en verdriet. En er zijn mensen, ook onder de Facebookgebruikers, die een vreselijk geheim of een diep verlangen met zich meetorsen. Met name onder de generatie die is opgegroeid met digitale communicatie bestaat de behoefte om die hartekreten te uiten, maar dan wel zonder naam of woonplaats. Anderen, die bijvoorbeeld in dezelfde situatie verkeren, kunnen dan troost of goede raad geven, eveneens naamloos.

Uitlaatklep voor tieners
Twee apps die daarin voorzien hebben de laatste weken miljoenen ‘gekregen’ van investeerders omdat die brood zien in deze nieuwe rage. Het gaat dan bijvoorbeeld om Whisper dat enkele miljoenen gebruikers telt en Secret dat (vooralsnog) alleen in de Verenigde Staten te gebruiken is. Ze fungeren vooral als uitlaatklep voor tieners met min of meer puberale problemen maar ook het meer serieuze werk, zoals huwelijkse ontrouw en zelfs misdaad, komen aan de orde. En daar schuilt meteen ook het probleem, want in beginsel kan niemand het waarheidsgehalte van al die bekentenissen controleren.

En daar imitatie de hoogste vorm van lofprijzing is hoeft het niet te verwonderen dat beide apps deze week een chinees broertje hebben gekregen dat meteen in hoge aantallen is gedownload. Als die er werkelijk in slagen om anonimiteit te waarborgen kan het in dat land ook wel eens voor andere doeleinden worden aangewend, dunkt ons. En zelfs Facebook, waarmee het de laatste tijd niet erg goed gaat, denkt na over een nieuwe reactiemodus, hoewel het moeilijk zal zijn om het verdienmodel op basis van advertenties daarop los te laten. Als je niet weet wie je klanten zijn kun je immers ook niks verkopen.

Gevaar
Wie wel eens de digitale editie van de Telegraaf leest en dan vooral de reacties van lezers op omstreden onderwerpen, weet dat anonimiteit niet altijd leidt tot beleefd en vriendelijk gedrag. En daar schuilt dan ook het grote gevaar bij deze nieuwe ontwikkeling. Veel kranten en sites hebben de laatste jaren dan ook de mogelijkheid om zonder naam en e-mailadres te reageren afgeschaft. Maar het internet kent zo zijn eigen regels en is voor veel mensen een soort tweede leven geworden, met alle facetten vandien. Schelden, pesten en verdriet zijn net zo goed een onderdeel als een onafzienbare reeks ‘likes’.