Waarom Google geen haar beter is dan de NSA

Met ingang van 30 april van dit jaar is het officieel: Google leest al onze e-mails zoals we die verzenden met Gmail. Het bedrijf heeft de leveringsvoorwaarden aangepast en is daarmee eigenlijk geen haar beter dan de Amerikaanse veiligheidsdienst NSA. Die dienst ziet ook alles wat we online doen. Hoewel we natuurlijk allang vermoedden dat Google alles meelas, is het toch een kleine schok als je het daadwerkelijk op papier (nee, op je scherm) ziet afgedrukt.

Hoewel ik al gebruik maak van Gmail sinds eind 2004 (toen kon je het alleen nog op uitnodiging krijgen) had ik nimmer de gebruiksvoorwaarden bestudeerd. Toegegeven, dat is slordig, maar in de euforie van het snelle internet dacht je veilig te zijn. Nu leek het wel een goed moment, en dan blijkt Google de voorwaarden voor Gmail per 30 april 2014 te hebben uitgebreid met een extra paragraaf die (letterlijk, copy-paste) als volgt luidt:

“Onze geautomatiseerde systemen analyseren uw inhoud (inclusief e-mails) om voor u relevante productfuncties te leveren, zoals aangepaste zoekresultaten, advertenties op maat en spam- en malwaredetectie. Deze analyse vindt plaats wanneer de inhoud wordt verzonden, ontvangen en opgeslagen.”

Met excuses voor het brakke proza dat de zoekmachinegigant in ons land hanteert. In de oude voorwaarden, die uit 2013 dateren, stond deze passage nog niet.

Hoewel Google erom bekend staat dat het niet scheutig is met cijfers, weten we dat naar schatting een half miljard wereldburgers gebruik maken van de destijds revolutionaire dienst die Gmail heet. Na bijna tien jaar heb ik nog geen twee procent gebruikt van de ruimte die het Amerikaanse bedrijf ons zo genereus aanbiedt. Kortom, een dienst die ik niet gaarne zou missen. Maar nu is blijkbaar toch de tijd aangebroken om op zoek te gaan naar een alternatief, hoe lastig het ook is om te wisselen van e-mailadres. Maar het idee dat ome Google alles officieel meeleest (en op zijn beurt weer wordt bestudeerd door allerlei veiligheidsdiensten) begint toch een beetje spooky te worden.

Zo’n alternatief vinden, dat valt nog niet mee. Je Gmail laten versleutelen, daar lachen ze vermoedelijk bij Google om, dus dat doen we maar niet. Outlook van Microsoft en Yahoomail van Yahoo, om de twee andere grote wereldspelers te noemen, zijn met zekerheid net zo lek als Gmail, al zullen ze dat niet snel toegeven. WhatsApp, dat tegenwoordig van Facebook is, lijkt nog het meest op een open riool, en het lijkt me een slecht idee om mijn e-mail- en chatgeheimen (die ik helemaal niet heb, trouwens) in handen te leggen van een Russisch of Chinees (Wechat) bedrijf dat ongetwijfeld door de overheden ter plekke aandachtig wordt bestudeerd.

Ik vermoed dat hier een mooie taak ligt voor het enige werelddeel dat met enige zekerheid wel met een zekere mate van democratie wordt bestuurd: Europa. De Duitse en Franse regeringsleiders, Angela Merkel en François Hollande, hebben onlangs afspraken gemaakt over een eigen Europees internet, en daar zou een nieuw initiatief om onze online privacy te waarborgen naadloos in passen. We zijn benieuwd welke partij daar in de aanloop naar de Europese verkiezingen een punt van maakt.