Ontmaskerd! De vervalser van Anton Heyboer

Hij kwam voor het eerst in 2004, nog voordat Anton Heyboer was overleden. Hij kwam naar aanleiding van een advertentie waarin werd gevraagd om oude etsen van Heyboer. Een man van zestig, een nette heer. Hij heette Bijvoet, professor Bijvoet van de universiteit.

Dinsdag moet Robbert de Bakker (Haarlem, 1942), zoals professor Bijvoet echt heet, voorkomen bij de rechtbank in Amsterdam in verband met de vervalsing van het werk van Heyboer. Hij wordt ervan verdacht 4500 vervalste etsen en schilderijen te hebben verkocht aan de Anton Heyboer Winkel aan de Prinsengracht in Amsterdam.

De Bakker leverde de etsen sinds 2004 à contant aan de winkel, zo blijkt uit een reconstructie van de zaak door Bert Nijmeijer, de biograaf van Anton Heyboer. Hij gaf zich daarbij uit voor professor Bijvoet. De etsen en schilderijen, zo beweerde hij, behoorden tot Heyboers zowel artistiek als financieel meest waardevolle Haarlemse periode van 1952-1958. Maar het Openbaar Ministerie concludeerde na onderzoek van het Nederlands Forensisch Instituut dat al het door ‘Bijvoet’ aangeleverde werk (4500 stuks) ‘hoogswaarschijnlijk’ is vervalst.

De vraag is of De Bakker behalve de leverancier van het werk ook zelf de vervalser is. Hij heeft de schijn tegen. De Bakker, zo leert een rondgang langs getuigen, is een kundig graficus, die eerder is veroordeeld voor het vervalsen van kunstwerken. Hij heeft een lange reputatie op het gebied van list en bedrog. Hij lichtte eerder kunsthandelaren en particulieren op met vervalste kunst, stal etspersen en andere kunstenaarsbenodigdheden.

Het werk in de Anton Heyboer Winkel zou afkomstig zijn uit de collectie van de Haarlemse kunstenaar en vroegere vriend van Heyboer Josef Santen (1926-1988). Die zou op grote schaal werk van Heyboer hebben verzameld.

Naar nu blijkt, heeft zo’n ‘collectie Santen’ nooit bestaan. Het verhaal is de wereld in geholpen door Robbert de Bakker zelf. De Bakker woonde in de jaren zeventig met Josef Santen en een gezamenlijke vriend Anton Bijvoet (overleden 1990) op het Groningse platteland. Hij lijkt zijn verhaal over Heyboers ‘Haarlemse periode’ rond deze beide mannen te hebben opgetuigd. Een van de getuigen verklaarde dat Robbert de Bakker al in de jaren tachtig zei van plan te zijn werk van Heyboer te vervalsen.

Een foto van De Bakker is te vinden op een Thaise website, waarop hij voor 10.000 euro een ‘original etching’ van Edouard Manet te koop aanbiedt.

Als de schijn niet bedriegt, dan staat dinsdag een van de grootste Nederlandse kunstvervalsers ooit voor de rechter. 

De hele reconstructie van Heyboer-biograaf Bert Nijmeijer kunt u lezen in de nieuwe  HP/De Tijd. Bekijk hier de overige onderwerpen in het blad. Koop hem in de winkel of sluit hier een voordelig abonnement af.

Meer leuke content? Like ons op Facebook

Bert Nijmeijer