Herman Koch is te groot geworden voor Nederland – vindt Herman Koch

Een bijzonder interview met Herman Koch in het AD van afgelopen zaterdag.

Aanleiding voor het interview is zijn nieuwste roman: Geachte heer M. Het boek vertelt, volgens de achterflap, ‘het intrigerende verhaal van een aftakelende schrijver, twee verliefde tieners en een verdwenen leraar.’ De aftakelende schrijver in het boek doet denken aan Harry Mulisch – maar ook de schrijver van het boek doet ons aan de auteur denken. Want als we goed tussen de regels door lezen vindt Herman Koch zichzelf te groot voor Nederland.

Filmsterrengevoel
In het interview met Annemart van Rhee vertelt Koch dat hij tegenwoordig naar alle uithoeken van de wereld vliegt om te vertellen over zijn schrijverschap. En dat luxeleventje bevalt hem wel. ‘Ik vind dat leven echt leuk. Mooie hotels, goed eten, vervoer van a naar b, je hoeft zelf nergens over na te denken. Kortom: het filmsterrengevoel. Eigenlijk wel heel lekker. Behalve toen ik achter elkaar Amsterdam, Istanbul, Helsinki, Dublin en Londen deed. Dan ben je ineens zo’n sufgereisde popgroep en wil je in je eigen bed liggen. Sindsdien ga ik voor zulke trips niet langer dan vijf dagen van huis.’

Voor het geld hoeft Koch het inmiddels niet meer te doen, zegt hij. De successen van Het diner en Zomerhuis met zwembad waren zo groot dat de schrijver de schaapjes inmiddels op het droge heeft. ‘Als ik op vakantie nieuwsgierig ben naar een beroemd hotel betaal ik rustig 500 euro per nacht. Dat geld kan ik missen. Maar ik vloog nog nooit eerste klas, daarvoor ben ik dan weer te Hollands. Bovendien wil ik niet zo’n schrijver worden met kapsones: ik eis dat merk whisky op mijn kamer en wil douchen in Evian. Ik ga me niet gedragen als een verwende diva.’

Valse bescheidenheid
Aan valse bescheidenheid doet Herman Koch, net als zijn collega en inspiratiebron Harry Mulisch, gelukkig niet. Mensen mogen best weten dat hij beter schrijft dan menig ander. ‘Ik heb het idee dat ik kan schrijven. Dat het gewoon goed gaat. Dat ik meer bijzondere titels op mijn naam heb staan dan een groot aantal anderen.’ En zoals het een groot schrijver betaamt spreekt hij weinig lovend over de kneuterige Nederlandse verfilming van zijn roman Het diner. Koch: ‘Ik was eerst wel enthousiast. Ik dacht: goed gelukt, mooi gespeeld. Maar nadat ik de film nog een keer had gezien wist ik het niet meer zo zeker. Ik ben beïnvloedbaar. Als ik negentig procent van de mensen in mijn omgeving hoor zeggen: ik vind er niet zoveel aan, moet er wel iets van kloppen. Maar ik vind het een beetje onaardig richting makers om dat achteraf te zeggen, terwijl ik eerder blij was. Ik heb nu besloten: er mogen geen Nederlandse films meer worden gemaakt van mijn boeken. Klaar.’

De Oscar-winnende actrice Cate Blanchett is op dit moment bezig met de Amerikaanse verfilming van Het diner – zo staat verderop in het interview te lezen – want een Hollywoodproductie is wel goed genoeg voor zijn boeken.