Groenteman, d’Ancona en Oster: ideale schoonmoeders of bezitterige bemoeials?

Ze zijn het mikpunt van valse grappen, want ze staan bekend als loeders. Jaloers. Manipulatief. Bemoeiziek. Maar klopt dat altijd? Ervaringsdeskundigen Hanneke Groenteman, Hedy d’Ancona en Annemarie Oster over de vreugde en de ongemakken van het schoonmoederschap.

Ze hebben alle drie de nodige ervaring als schoonmoeder. Presentatrice en journaliste Hanneke Groenteman (74) heeft een ex-schoondochter uit het eerste huwelijk van haar zoon Gijs, die haar grootmoeder maakte van een lieftallige tweeling, en sinds een paar jaar heeft ze een nieuwe schoondochter, Volkskrant-columniste Aaf Brandt Corstius, die haar nog twee kleinkinderen schonk. Bij oud-minister Hedy d’Ancona (76) ligt het nog een tikje complexer. Via haar dochter, presentatrice Hadassah de Boer, heeft ze een ex-schoonzoon, een kleinzoon en een nieuwe schoonzoon. Maar daarnaast heeft ze een zoon die twee kinderen heeft met de dochter van de kunstenaar Aat Veldhoen, d’Ancona’s huidige partner. Schrijfster en (ook al) Volkskrant-columniste Annemarie Oster (71) heeft twee zonen en twee kleinkinderen; een derde is op komst

Zijn er dingen die op de loer liggen om als schoonmoeder te gaan doen, maar die je vooral niet moet doen?

Hanneke Groenteman.
Hanneke Groenteman.

Groenteman: ‘Dat zijn er nogal wat. Ik denk dat de kern van het probleem van een schoonkind krijgen zit in de relatie met je eigen kind. Ik heb zelf het gevoel dat ik zó bang ben om mijn kind voor het hoofd te stoten, dat ik ongelooflijk mijn best doe om aardig te zijn voor die schoondochter. Elke keer doe ik alsof zij mijn beste vriendin is. Ik ben een enorme slijmbal als schoonmoeder. Maar daardoor raak ik mezelf soms ook een beetje kwijt. Ik ben zo bang om een ontzettend bezitterige schoonmoeder te zijn. Ook de relatie met het schoonkind vind ik heel ingewikkeld.’
Oster: ‘Je positie verandert ineens zo dat je niet meer zo goed weet wie je bent. Doordat je kinderen getrouwd zijn, staan ze verder van je af. Het gevoel van saamhorigheid is weg.’
d’Ancona: ‘Ik vind schoonmoeder eigenlijk een raar woord, in die zin dat je geacht wordt een soort van moeder te zijn ten opzichte van mensen die al helemaal klaar zijn als ze in je leven komen. Ik wil eigenlijk vooral dat het goed met ze gaat. Maar als ik slecht nieuws hoor, praat ik altijd wel met mijn eigen kind mee. Niet te erg, want als het dan weer goed wordt, heb je het natuurlijk verkeerd gedaan. Ik hou me een beetje lafferig.’
Groenteman: ‘Ik vind het maar een doos met eieren waar je de hele tijd op loopt.’
Oster: ‘Heb jij je kleinkinderen liever bij jou of ga je naar hen toe, Hanneke?’
Groenteman: ‘Die kleinkinderen zijn het liefst bij mij, want bij mij mogen ze alles. Maar ik vind het ook prettig om af en toe een weekend daar te zijn. Dan blijf ik slapen, want dat vind ik makkelijker.’
Oster: ‘Dat vind ik zo ongemakkelijk. Ik voel me daar een vreemde eend in de bijt.’

Annemarie Oster (rechts) en Hedy d'Ancona (links).
Annemarie Oster (R) en Hedy d’Ancona (L).

Zijn jullie door de slechte reputatie van de schoonmoeder extra voorzichtig geworden?

Groenteman: ‘Nee. Je vindt gewoon zelf het wiel uit door elke keer je neus te stoten als schoonmoeder. Gijs zei tijdens zijn vorige huwelijk tegen mij: ‘Weet je dat wij door jou de hele tijd ruzie hebben?’ Dan had ik te vaak gevraagd of ik mocht oppassen of zoiets. Nou, dan wou ik wel dood. Sowieso als ik ruzie heb met Gijs wil ik wel dood.’
Oster: ‘Ik ook. Dat is het allerergste wat er is.’
Groenteman: ‘Terwijl ik tegelijkertijd weet dat het onzin is dat ik de verantwoordelijkheid kreeg voor hun relatie.’

Staan jullie weleens onaangekondigd bij ze op de stoep?

In koor: ‘Néé!!’
d’Ancona: ‘Zelfs bij Hadassah, die om de hoek woont, zou ik het altijd even aankondigen. Ook als ik iets aardigs te melden of te brengen heb, bel ik eerst op.’
Oster: ‘Bij mij zouden ze het eigenlijk wel willen dat ik dat deed. Ik denk dat mijn oudste zoon veel liever een bemoeizuchtige, kloekerige moeder heeft. En ik heb de neiging om me een beetje afstandelijk op te stellen. Soms voel ik me een veel killere kikker dan ik eigenlijk zou willen zijn … Weet je trouwens wat de dochter van een vriendin van mij deed als haar moeder onaangekondigd langskwam? Die ging dan snel met haar man plat op de grond liggen zodat ze door het raam niet te zien waren. Stel je toch voor dat je dat gebeurt als je langskomt.’

Lees het hele driegesprek van Nathalie Huigsloot met Hanneke Groenteman, Hedy d’Ancona en Annemarie Oster in de nieuwste editie van HP/De Tijd, die nu in de winkels ligt. Bekijk hier de overige onderwerpen, of sluit hier een voordelig (proef)abonnement af.

Nathalie Huigsloot