Gerechtshof: cashende kamerverhuurders op AirBnB kunnen gang blijven gaan

Aanbieders van huizen op airbnb in de Verenigde Staten lijken zich geen zorgen te hoeven maken: een kamer, huis of appartement inzetten als illegaal hotel blijft mogelijk. Het gerechtshof in New York oordeelde dat airbnb geen data van zijn verhuurders aan justitie hoeft te overhandigen.

Namen, adressen en geschiedenis van huurders en betalingen overhandigen is volgens de rechter niet nodig. “Deze informatie is niet relevant voor de dagvaarding,” aldus het gerechtshof. Deze informatie is ook gunstig voor Nederlandse verhuurders, die zich met name in Amsterdam bevinden. In een recent artikel in Quote meldt de gemeente Amsterdam namelijk dat ‘het college beschikt over juridische middelen om gegevens af te dwingen bij websites, maar dat deze via het strafrecht uiteindelijk bij een Amerikaanse rechter moeten worden afgedwongen. Dat is een lange weg.’

In grote steden als New York en Amsterdam lopen veel verhuurders binnen door het verhuren van kamers of woningen. Op de accomodatieverhuursite airbnb, gebaseerd op het prachtige idee van de deeleconomie, kunt u uw woonruimte tegen betaling verhuren als u bijvoorbeeld zelf op vakantie bent. Klinkt sympathiek, dat delen, maar ondertussen verrijkt de Amsterdamse grachtengordelelite (en ook huurders van sociale woningen, overigens) zich met miljoenen aan zwart geld, zo blijkt uit voornoemd artikel in Quote. Van een appartementje voor een weekendje afstaan is vaak geen sprake meer: sommige huizen, minstens zo strak ingericht als hotelkamers, zijn 365 dagen per jaar beschikbaar.

In het artikel staan enkele voorbeelden van airbnb-verhuurders. Een eigenaar van een appartementje in Amsterdam-West vangt 750 euro per maand door het met regelmaat af te staan aan toeristen en zelf ergens anders te slapen. Een 23-jarige student verhuurt een pand van zijn vader in het centrum en verdient daarmee maandelijks 2500 euro. Dan zijn er nog de grote jongens, die via airbnb 7500 euro per maand vangen voor hun deels leegstaande pand aan de Bloemgracht in de Jordaan. Omdat dat allemaal zwart geld is, wordt er volgens Quote geen inkomstenbelasting over betaald, geen toeristenbelasting afgetikt (5,5 procent), en is er niemand die in de gaten houdt of de verhuur wel volgens de daarvoor geldende regels gaat. De Belastingdienst zegt geen speerpunt te maken van de misgelopen inkomstenbelasting.

Airbnb zelf beweert dat er al enige tijd geleden korte metten is gemaakt met illegale hotels; dankzij nieuwe regelgeving van de gemeente Amsterdam moet bovendien iedereen toeristenbelasting en inkomstenbelasting betalen. Maar wie volgens Quote een blik werpt op de verhuursite, ziet meteen dat de regels nog niet bepaald worden nageleefd en dat er nog altijd op grote schaal ‘professionele hotelverhuurders’ actief zijn.

Op vragen van HP/De Tijd over de consequenties van de uitspraak wil airbnb niet reageren. De site verwijst naar zijn blog, waarop staat dat de gemeente Amsterdam verhuur onder bepaalde voorwaarden toestaat (het moet bijvoorbeeld gaan om ‘particuliere vakantieverhuur’, en er moet toeristenbelasting en inkomstenbelasting worden betaald). Nadat een voorlichter heeft gebeld om te vertellen dat ‘men bezig is antwoorden op jullie vragen te formuleren’, wordt een paar uur later gemaild: “In tegenstelling tot eerdere berichtgeving onthoudt airbnb zich verder toch van commentaar.”

In het Rapport Actualisatie Regionaal Hotelbeleid Metropoolregio Amsterdam (pdf) meldt de gemeente dat ‘wanneer particuliere verhuur geschiedt conform de voorwaarden, en sprake is van een level playing field met de hotels, dit geen bedreiging hoeft te zijn voor de hotelmarkt’. “B&B’s kunnen een aanvulling zijn op het accommodatieaanbod van de regio, omdat sprake is van een hele andere beleving dan bij hotelovernachtingen. Ook airbnb profileert zich nadrukkelijk als een community en een mogelijkheid om een stad te beleven vanuit het perspectief van een bewoner. Uit onderzoek van airbnb zou blijken dat zij een eigen vraag genereren, omdat de airbnb-gasten niet naar Amsterdam zouden komen als de airbnb-optie niet bestond.”

Dat level playing field is er niet zolang er geen controle is op de inkomsten die mensen via airbnb krijgen en er dus in de praktijk geen belasting over wordt betaald. De Amerikaanse gerechtelijke uitspraak maakt de kans daarop ook alleen maar kleiner. De nobele deeleconomie waar de airbnb-community voor staat, is er een van naar schatting 100 miljoen euro en biedt huurders weliswaar ‘een hele andere beleving’, maar wel buiten de wet om.