Weet u zeker dat u geen antisemiet bent? Doe de test!

Jaren geleden stond ik bij een telefoonwinkel in Brooklyn, New York, gerund door drie orthodox joodse mannen. In de progressiefste stad van Amerika verkochten deze winkeliers met hun zwarte pakken, keppeltjes en pijpenkrullen langs hun baarden mobiele telefoons.

Het was voor het eerst in mijn leven dat ik orthodoxe joden sprak, en ik dacht een goede indruk te maken door te vertellen dat ik net in Tel Aviv was geweest. Het tegenovergestelde gebeurde: ze vonden Israël vreselijk! Een land vol gojim, ongelovigen, allemaal! Ze werden woedend. Ik begreep er niets van. Orthodoxe joden die de staat Israël verafschuwden?

Allemaal gojim in Israël
Totdat ik het boek Uitverkoren las over de chassidische joden in de wijk Williamsburg in Brooklyn en het incident op zijn plaats viel. De Amerikaans-joodse rabbijn Chaim Potok (1929-2002) verpakte de geschiedenis van de chassidische joden uit Williamsburg in een prachtige roman over de kwetsbare vriendschap tussen twee joodse tieners, Daniel en Reuven. Door Uitverkoren, een wereldwijde bestseller, snapte ik ineens waar de schoen wrong in die telefoonwinkel: sommige orthodoxe chassidische stromingen geloven dat de echte staat Israël pas kan worden gesticht als de Messias is teruggekeerd, en dat is tot op de dag van vandaag nog niet gebeurd. Snapt u het nog?

Antisemitische schietpartij?
Vandaag stond in de Volkskrant een groot artikel over antisemitisme in Europa, discriminatie van joden om hun etniciteit of religie. Want het zal niemand zijn ontgaan dat er dit weekend vier doden vielen bij een schietpartij in Brussel, vermoedelijk een antisemitische daad omdat hij plaatsvond bij het Joods Museum.

“Jodenhaat wordt nogal eens verkocht als kritiek op Israël,” legt Esther Voet, directeur van het Centrum Informatie en Documentatie Israel (CIDI), in het artikel uit. Spijker op z’n kop, dacht ik meteen. Inderdaad: niet alle Joden houden zielsveel van Israël, maar dat kreeg ik pas echt helder na mijn fittie met de orthodoxe mannen in de telefoonwinkel en het boek van rabbijn Potok.

Never judge a book by its cover
Ik kon alleen maar erkennen dat ik veel te snel mijn conclusies had getrokken daar in die telefoonwinkel in New York. Ik zag mannen met keppeltjes en pijpenkrullen en verwachtte bij hen een onvoorwaardelijk verwantschap met Israël. Ik vertelde destijds over het incident aan mijn Amerikaanse vriendin Alison, die toen zo mooi antwoordde: “Never judge a book by its cover, darling.”

De Amerikaans-joodse organisatie Anti-Defamation League heeft een antisemitisme-test opgesteld, de ‘ADL GLOBAL 100 anti-Semitism index’, aan de hand van elf negatieve stereotyperingen over joden. Beoordeelt u de onderstaande elf stellingen als ‘waar’ of ‘waarschijnlijk waar’, dan bent u volgens de ADL iemand met een antisemitische houding.

1) Jews are more loyal to Israel than to [this country/the countries they live in]

2) Jews have too much power in international financial markets

3) Jews have too much control over global affairs

4) Jews think they are better than other people

5) Jews have too much control over the global media

6) Jews are responsible for most of the world’s wars

7) Jews have too much power in the business world

8) Jews don’t care what happens to anyone but their own kind

9) People hate Jews because of the way Jews behave

10) Jews have too much control over the United States government

11) Jews still talk too much about what happened to them in the Holocaust

Volg de avonturen van reisjournalist Iris Hannema (1985) op Twitter: @irishannema. Haar rauwe, geestige reisavonturen zijn te lezen in ‘Miss yellow hair, hello!’ (De Arbeiderspers), dat nu in de winkel ligt.