Australische anti-rookwetgeving lijkt niet (meer) te werken

Verstokte rokers hebben het zwaar in Australië. Het land heeft een van de strengste anti-rookwetgevingen ter wereld. Een pakje Marlboro kost er rond de 16 Australische dollar (11 euro) en daarbij krijg je ook nog eens de meest confronterende afbeeldingen op het pakje op de koop toe. Doodgeboren baby’s, en gevallen van mond -en keelkanker. En video’s als deze:

Ook was het land het eerste in de wereld dat voor alle sigarettenmerken eenzelfde, olijfgroen pakje verplicht stelde (het zogenoemde ‘plain packaging‘). Het idee hierachter was om de status die met bepaalde sigarettenmerken gepaard gaat te elimineren. Andere landen volgden de ontwikkelingen op de voet, en ook in Nederland is de discussie omtrent plain packaging opgelaaid.

Maar nu blijkt dat het vooruitstrevende Australische beleid helemaal niet zo goed werkt. In de 18 maanden dat de pakjes peuken identiek aan elkaar zijn, is het aantal rokers niet afgenomen. Integendeel, er is zelfs een toename van maar liefst 59 miljoen verkochte sigaretten te zien.

Het lijkt de Australische consument niet veel uit te maken welk merk er gerookt wordt. De laatste jaren daalde het aantal rokers Down Under met een gemiddelde van 15,6 procent per jaar, maar over het jaar 2013 werd er een stijging van 0.3 procent waargenomen. Hoewel dit natuurlijk een miniem percentage is, is het wel een duidelijk signaal, zeker in vergelijking met voorgaande jaren. Blijkbaar is de maximale groep die tot stoppen aan te zetten is bereikt, of werkt de wetgeving niet meer.

Sinds de merknamen op de pakjes niet meer herkenbaar zijn wordt er vooral naar de goedkoopste peuken gevraagd. Wat dat betreft heeft de Australische regering dus fout geredeneerd in hun slag tegen de roker. Met het wegnemen van het merk en absurde prijzen haalden ze onbedoeld ook het stigma weg dat rust op het roken van de goedkoopste sigaretten.

Update: Een onderzoek van The Guardian Australia naar de herkomst van de cijfers wijst uit dat de toename van 0,3 procent onjuist is. Binnen dit percentage is namelijk de bevolkingsgroei van het land niet meegenomen. Om het volle effect van de maatregel van de plain packaging te meten lijkt het echter nog te vroeg. Het meest in de buurt komt een onderzoek naar de eerste drie maanden van de maatregel, waaruit bleek dat sigaretten uit een ‘saai’ pakje de roker inderdaad minder aanspreken.