Profiel René van der Gijp: ‘Het is Wilders light.’

Morgen beginnen de uitzendingen van VI Oranje en gedurende het WK zal René van der Gijp niet van de tv af te slaan zijn. Wat maakt hem zo razend populair? Zijn het alleen de voetbalanalyses en onderbuikmeningen die hij verkondigt? Of wekt hij bewondering doordat hij zich aan zijn huiselijke verplichtingen weet te onttrekken? Een profiel van de voetbalgoeroe.

Wij stellen ons een zaterdagmiddag voor, ten huize van René van der Gijp, in een rustige wijk in Dordrecht. Een paar minuten voordat de Bundesliga-wedstrijden op FOX Sports van start gaan knipt hij zijn tv aan, luistert nog niet naar de collega’s die voorbeschouwen, want dat levert te veel ergernis op. Als Johan Derksen een sms’je stuurt, met daarin een boodschap van voetbaltechnische aard, antwoordt hij wel. Dan legt hij lachend zijn telefoon terzijde, trekt zijn sokken over de pijpen van zijn joggingbroek en duwt een dik kussen in zijn rug. De wedstrijd staat op het punt van beginnen. René laat zijn eerste scheet.

Het moge duidelijk zijn dat we van doen hebben met een voetbaljunk, wiens populariteit inmiddels ongekend groot is. Van der Gijp, en met hem de rest van Voetbal International, won in 2012 de Gouden Televizier-Ring. Het programma scoort al jaren zeer hoge kijkcijfers. De komende weken zijn Gijp en zijn maten niet weg te slaan van het scherm, want het WK Voetbal komt eraan. In de aanloop naar dat toernooi in Brazilië zijn de mannen elke avond te zien. Ruziënd, klierend en gierend als een stel jongens uit H4a.

Aan Van der Gijps populariteit moet meer ten grondslag liggen dan alleen zijn voetbalwijsheid en zijn snaakse streken. Maar wat? Presentator en imitator Carlo Boszhard wijst naar zijn ongedwongenheid: “Van der Gijp is een echte entertainer. Als de camera aan gaat, doet hij zijn ding. Maar hij is daarin oprechter dan mensen denken, want als hij zijn dag niet heeft, dan voelt hij het niet en lukt het hem niet. Hij deinst er niet voor terug om duidelijk zijn mening te geven over iets of iemand te geven. Ook daarin is hij heel oprecht, want diezelfde persoon kan hij even later juist enorm prijzen. Daar zit hij niet mee.”

Gijp en de mannen hebben nog een voordeel: ze hebben de tijdgeest mee. Trendwatcher Carl Rohde legt uit: “Het gaat er allemaal nogal lomp en ruig aan toe in dat programma. Als de lampen in de studio te heet worden, knoopt Gijp gerust zijn bloes open tot aan zijn navel. Hij en de anderen zeggen waar het op staat. Het is Wilders light. Dat staat dus recht tegenover het georkestreerde, gelikte en metroseksuele wat je overal op de televisie ziet. Neem Humberto Tan: altijd tot in de puntjes verzorgd, in zijn talkshow gaat het er lang niet zo stevig aan toe als bij VI.”

Met andere woorden, het succes van Van der Gijp cum suis duidt op een hang van een bepaald deel van de bevolking naar ruigere, mannelijker televisie. En daarmee impliciet ook naar een minder verwijfde, minder verweekte samenleving. Gijp is de representant van de Nieuwe Lompheid, zou je kunnen zeggen.

Gijp is van de volkszender RTL, maar het opmerkelijke is dat de linkse goegemeente hem eveneens omarmt. Onderschrijft ook televisierecensent Jean-Pierre Geelen van de Volkskrant: “Gijp vertolkt de stem van de gemiddelde voetbalsupporter, en daarnaast bedient hij een kluchtige kant die het grachtengordelwezen kennelijk tegenwoordig ook mag hebben.”

Geelen: “De humor van Van der Gijp is vaak een bevrijding uit een politiek en cultureel correcte beknelling waar de grachtengordel mee te maken heeft. Hij maakt opmerkingen over homo’s die niet kunnen, maar ondertussen vindt de grachtengordel het diep in hun hart wel lollig dat zoiets weer eens wordt gezegd. Zelf kunnen de intellectuelen dat niet, want dan liggen ze eruit. Gijp heeft maling aan welk heilig huisje dan ook. Hij is zichzelf en hij is dat schaamteloos, zo schaamteloos dat het bevrijdend werkt.”

Weten hoe deze ‘anti-family man’ een nieuw soort mannen vertegenwoordigt? Het complete profiel van René van der Gijp door Frans van Deijl leest u in de nieuwste editie van HP/De Tijd. Bekijk hier de overige onderwerpen, of sluit hier een voordelig (proef)abonnement af.