Oyster, Fosfor en waarom wij nooit van de Amerikanen kunnen winnen

Waar je je in de Verenigde Staten voor 10 dollar kan abonneren op een ‘Netflix’ voor e-books met een aanbod van 500.000 actuele boeken, moeten wij het in Nederland stellen met goedbedoelde maar wat knullige initiatieven als Uitgeverij Fosfor die digitale ‘longreads’ (lees: dunne boekjes) verkoopt voor 2,99 euro en verder digitale edities verspreidt van boeken die niet meer in de boekwinkel liggen. Zo schiet het natuurlijk nooit op.

Die ‘Netflix’ voor boeken heet Oyster en het Amerikaanse bedrijf lanceerde woensdsag, met enige trots, zijn leesapp voor Androidgebruikers. Dat zou eens tijd worden. Dat is natuurlijk een heel aantrekkelijke optie voor mensen, zoals ik, die enkele boeken per week lezen. De gemiddelde prijs van een boek komt dan, met een maandabonnement, op ongeveer een dollar, nog geen euro. En dan tel ik daarbij niet de boeken waarin je na korte tijd afhaakt omdat ze toch minder interessant bleken dan je dacht. Nog een voordeel ten opzichte van het papieren boek: als je dat eenmaal hebt gekocht zit je er aan vast. Oyster heeft een groot aanbod met bijvoorbeeld de bestsellerlijst van de New York Times, die ik tot dusver overigens zelf van een site plukte.

Ondanks alle beloften en grootspraak is een dergelijk initiatief in Nederland nog steeds niet van de grond gekomen. Wel ontving ik gisteren een persbericht van uitgeverij Fosfor uit Amsterdam met de aankondiging van een nieuwe uitgave, over een moord in Groningen. Het digitale boek (vergelijkbaar met een papieren boek van 75 pagina’s) kost 2,99 euro en is (voor de iPad dan) verrijkt met beelden en geluid. Van die ‘longreads’ geeft Fosfor er ongeveer elke maand eentje uit. Je kan je bij Fosfor ook abonneren, maar dan is je keus zeer beperkt. Voor de bezitters van een Androidtoestel heeft Fosfor geen eigen app. Nou weet ik wel dat in het centrum van Amsterdam een iPad een voorwaarde is om mee te tellen, maar in de echte wereld smartphoont ruim 70 procent van de mensen op een Androidtoestel.

Daarnaast handelt Fosfor in digitale edities van boeken die niet meer in de reguliere boekhandel te krijgen zijn. Die zijn veelal beduidend duurder dan de 2,99 euro. Zo vinden wij er de e-book-uitvoering van het stokoude boek Tegels Lichten van H.J.A. Hofland. Dat kunt u, met enig zoeken, ook voor 50 cent oppikken bij uw lokale antiquariaat, als dat tenministe niet onlangs is opgeheven want het gaat niet best in die branche. Zo verdienen de uitgevers via Fosfor nog een centje bij, terwijl zijzelf achteroverleunen op de reusachtige berg boeken die alleen nog op papier beschikbaar zijn.

Bij Fosfor weten ze best waarom dat zo is: diep verborgen op de website van de jonge uitgeverij staat te lezen waarom zij ‘slechts’ 2,99 euro voor hun boeken vragen. Gevestigde uitgevers prijzen hun e-book zo hoog ‘omdat zij vrezen voor de concurrentie met het papieren boek’. Qua kosten is voor zo’n hoge prijs geen aanleiding, aldus Fosfor. Dat sterke vermoeden hadden wij al wat langer maar het is wel aardig om het nu eens uit de sector zelf te horen.