Vijf vragen over het ebola-virus

Een nieuwe uitbraak van het gevreesde ebola-virus houdt momenteel drie landen in West- Afrika in zijn greep. In Liberia, Guinee en Sierra Leone zijn inmiddels al 467 sterfgevallen geteld. Omringende landen beginnen maatregelen te treffen tegen een mogelijke uitbreiding van de ziekte.

Maar wat is ebola eigenlijk? En moeten we ons in Nederland zorgen maken? Vijf vragen (en de antwoorden daarop) over deze horrorziekte.

1. Wat is ebola en waar komt het virus vandaan?
Het ebolavirus is een van de meest dodelijke virussen ter wereld en vindt zijn oorsprong in Afrika. Het virus is pas in 1976 ontdekt en wordt vaak via apen (door beten, of door het eten van besmet apenvlees) overgedragen op de mens. Maar ook andere diersoorten kunnen besmet zijn. Recent onderzoek lijkt uit te wijzen dat vleermuizen de natuurlijke gastheer zijn van het virus.

2. Wat is er tegen te doen?
Niets. Er bestaan op dit moment geen medicijnen of vaccins tegen de ziekte, al wordt aan beide gewerkt.
In augustus 2013 slaagden wetenschappers er voor het eerst in om apen die al symptomen van de ziekte hadden te genezen. Deze behandeling, die het afweersysteem een handje helpt, begint echter pas te werken na een half jaar, en dat zou bij een uitbraak te langzaam zijn.
De maatregelen tegen ebola zijn gericht op het indammen van de epidemie door besmette mensen in quarantaine te plaatsen, grenzen te sluiten en het eten van zogeheten bushmeat (vlees van wilde dieren, zoals apen) te verbieden.

3. Hoe besmettelijk is ebola?
Het ebola-virus wordt overgedragen tussen mensen onderling en tussen mensen en dieren via lichaamsvocht. Vooral mensen die zieken verplegen of doden begraven lopen groot risico. Maar het virus is zo dodelijk (tussen de 25 en 90 procent van de patiënten overlijdt, afhankelijk van de ebola-variant) dat het zichzelf als het ware voorbijloopt, omdat de dragers al dood en begraven zijn voordat ze veel mensen hebben kunnen besmetten. Overigens is niet iedereen even vatbaar voor ebola, en niet iedereen die met het virus in contact komt krijgt de ziekte.

4. Wat zijn de symptomen?
Het ebola-virus nestelt zich als eerste in de lever van de mens. De eerste symptomen uiten zich in de vorm van koorts en hevige pijnscheuten. Vanuit de lever breidt het virus zich uit naar alle organen. In feite zorgt ebola voor een afwijking in het bloed, waardoor er scheurtjes in organen ontstaan en er inwendige bloedingen optreden. Na 48 tot 72 uur kan de patiënt uit alle lichaamsopeningen gaan bloeden.

5. Moeten wij ons zorgen maken?
Vooralsnog niet. Het virus steekt (op een handvol laboratorium-incidenten in Rusland en het Groot-Brittannië na) alleen de kop op in West-Afrika, en zelfs in de allerarmste en door burgeroorlogen geteisterde landen daar (Liberia, Sierra Leone) houdt een epidemie na een tijd vanzelf op door de quarantaine-maatregelen en het snel begraven van de doden.

Tenzij u dus van plan bent om naar een van de bovenstaande gebieden op vakantie te gaan, is het risico op ebola in Nederland dus te verwaarlozen.