PR-machine Diederik Samsom werkt averechts

Het moest wat rust in de tent brengen: het interview dat de geplaagde PvdA-leider Diederik Samsom vorige week gaf aan Vrij Nederland. Maar het verliep anders. In plaats van zijn imago weer een por in de goede richting te geven lijkt de PvdA-leider steeds verder in het slijk te zakken.

Resumé: na de historische nederlaag van de PvdA bij de gemeenteraadsverkiezingen en de matige uitslag van de Europese verkiezingen raakte de toch al wankele positie van partijleider Diederik Samsom in het geding: kan een leider van een partij die zoveel zetels heeft verloren nog wel aanblijven? De verkiezingsuitslagen liggen inmiddels al een tijd achter ons, maar het rumoer nog niet. Een greep uit de nieuwsberichten van de afgelopen dagen: ‘Senator Koole luidt noodklok over PvdA’, ‘Sander Terphuis: code rood voor PvdA’ en: ‘Opstand in PvdA begonnen: de dagen van Diederik Samsom zijn geteld.

Marcel van Dam: ‘Samsom lijdt aan een stoornis’
Om de penibele situatie waarin Diederik Samsom op dit moment verkeert wat te verbeteren, besloot hij een groot interview te geven aan opinieweekblad Vrij Nederland. Maar dat had hij beter niet kunnen doen. Voormalig partijprominent Marcel van Dam schreef gisteren in de Volkskrant een vernietigende column over Diederik Samsom en zijn vergoelijkende interview. In de column beweert Van Dam, zelf socioloog, zelfs te denken dat Samsom aan een geestelijke stoornis lijdt. Citaat: ‘Ik denk niet dat Samsom geestesziek is. Ik denk wel dat hij opschuift in de richting van het hubris-syndroom. Die gedachte kwam, overigens niet voor het eerst, bij mij op toen ik het interview met hem las in Vrij Nederland van vorige week onder de kop: ‘Mijn opdracht vergt het uiterste’.

Vervolgens citeert Van Dam enkele uitspraken uit het interview, waaronder: ‘De fractie is nog het minst moeilijke onderdeel van mijn werk. Mijn eerste verantwoordelijkheid is dat ik het grote project van de coalitie als geheel, Nederland verder helpen, in de gaten hou.’ En: ‘Ja, we zijn bezig met iets dat groter is dan wijzelf. En zeker dan ikzelf, want ik ben wel een heel klein onderdeeltje.’

Hij vervolgt: ‘Het is niet de ronkende zelfgenoegzaamheid die mij het meest stoort. Meer politici lijden daar aan. Maar het verdringen van iedere twijfel over de juistheid van zijn handelen en de totale verblinding voor mogelijk negatieve gevolgen. (-) ‘Samsom houdt gewoon de blinddoek voor en de oordoppen in als de nieuwe voorzitter van de werkgevers waarschuwt voor de afbraak in de sociale werkvoorziening, net als de mensen die in de ‘praktijkscholen’ proberen jongelui met een laag IQ nog wat vaardigheden bij te brengen.’ (-) ‘Want Samsom is bezig met het Grote Project dat Groter is dan Hemzelf, een Opdracht die het Uiterste vergt. Inderdaad, vooral van iedereen die er het slachtoffer van wordt.’ Bam, die zit.

Lastige dame
Ook columnist Frits Abrahams van NRC Handelsblad schrijft vandaag dat het misschien maar beter is dat Diederik Samsom plaats maakt voor een ander. Hij vertelt het verhaal van zijn vrouw, ‘een van Samsoms zo loyaal mogelijke onderdanen’, die na het lezen van het interview in Vrij Nederland haar ongenoegen uitte over de houding van Samsom: ‘Het lijkt wel alsof hij zich helemaal afsluit voor kritiek. En wat me ook niet aanstaat: dat hij zo makkelijk praat over opgestapte fractieleden, zo van: als het je niet bevalt, donder je maar op.’

Ook de pittige kritiek van oud-partijvoorzitter Ruud Koole blijft niet onbesproken. Abrahams sluit zijn column af met het moment dat hij zijn vrouw een krant geeft waarin het interview met Koole staat afgedrukt. ‘Ik gaf haar dus met een zo neutraal mogelijk gezicht de krant. Het bleef een minuut of vijf doodstil. Toen hoorde ik een verzuchting die zo spontaan loskwam dat ik haar ook zonder toestemming durf te quoten: „Tsja, zo is het.”

„Wat bedoel je?”, vroeg ik voorzichtig. „Nou”, zei ze, „wat ex-partijvoorzitter Ruud Koole zegt: dat de partij in een electorale put zit die misschien wel erger is dan in 2002 toen onder Melkert bijna de helft van de Kamerzetels werd verspeeld. Het is goed dat iemand met zijn gezag dat durft te zeggen. De PvdA is een soort VVD light geworden en wordt daardoor opgevreten door de SP.” „Moet Samsom blijven?”, vroeg ik nog. „Van mij mag hij gaan”, zei ze, „als hij zó doorgaat.” Hier moet ik het bij laten. Het wordt tijd dit PvdA-lid tegen zichzelf te beschermen. Ella Vogelaar werd naar eigen zeggen door Wouter Bos uit de regering gegooid onder het motto: „Lozen, die lastige dame.”

Welke spindoctor kan Samsom nog uit dit drijfzand omhoog trekken? Of is het aftellen begonnen tot het moment dat hij zelf geloosd wordt?