XTC en water: een (potentieel) dodelijke combinatie

Festivals schieten tegenwoordig als paddestoelen uit de grond. Zo komen er deze zomer festivals als ‘Rotterdam Outdoor’ en ‘Vestival’ bij, en bestaan er momenteel bijna 700. Met de toename van het aantal festivals lijkt ook het drugsgebruik te zijn meegegroeid onder jongeren.

Harddrugsgebruik lijkt onder studenten bijvoorbeeld de normaalste zaak van de wereld te zijn. Met name XTC-pillen zijn populair, op menig feestje lijkt een meerderheid van het publiek in het bezit van grote pupillen en flesjes water. Dat laatste omdat de combinatie van XTC en alcohol extra gezondheidsrisico’s met zich mee brengt. Maar het drinken van water betekent niet dat XTC zonder gevaar kan worden gebruikt, integendeel. HP/DeTijd spreekt met Raymond Niesink, toxicoloog en landelijk coördinator van het Drugs Informatie en monitoring Systeem. Hoe voorzichtig moeten festivalgangers zijn met hun flesjes water?

Hoewel hij geen exacte cijfers heeft, bevestigt Niesink dat er geheel naar verwachting ook dit jaar weer doden zijn gevallen door het gebruik van ecstasy. Een deel is overleden aan door een watervergiftiging veroorzaakte hersen- en hartschade. Vooral vrouwen lopen risico hiervan het slachtoffer te worden.

Vijf liter water kan al dodelijk zijn
Normaal gesproken moet een mens 15 liter water in korte tijd drinken voordat er sprake is van watervergiftiging. Een enorme hoeveelheid die, een enkele studentenontgroening daar gelaten, nooit wordt ‘genuttigd’. Bij mensen die XTC hebben gebruikt kan 5 liter water echter al fatale gevolgen hebben, aldus toxicoloog Niesink.

MDMA, in steeds hogere doses aanwezig in Nederlandse pillen, ontregelt het vermogen van het lichaam om de zout- en waterhuishouding te reguleren. Het lichaam houdt extra vocht vast en vertelt het feestbeest in kwestie ook nog eens dat het dorstig is. Dit komt doordat ADH, het hormoon dat verantwoordelijk is voor het opwekken van de plasprikkel en het dorstgevoel, ontregeld raakt. Een ten onrechte versterkt dorstgevoel en overmatig vocht vasthouden zijn het gevolg. Combineer dit met met zomerse temperaturen en de gebruikelijke adviezen om genoeg water te drinken wanneer je je aan ‘snoepgoed’ vergrijpt, en de gebruiker zit snel in de gevarenzone.

Want al dit water, dat eigenlijk via de urine afgevoerd zou moeten worden, kan zo vanuit het bloed en het tussencelweefsel (waar het normaal gesproken wordt opgeslagen) de lichaamscellen binnendringen. In het geval van de hersenen betekent dit dat ze kunnen opzwellen tot een formaat waarvoor in de hersenpan geen ruimte is. Coma en de dood zijn mogelijke gevolgen. Hetzelfde geldt overigens voor het hart en de longen.

Wat watervergiftiging extra verraderlijk maakt is dat het soms pas uren na het gefeest optreedt, wanneer de gebruiker al lang thuis (in bed) is. Niesink: ‘Soms merken gebruikers de volgende dag pas dat er iets aan de hand is. Eigenlijk kun je pas gerust zijn als de XTC uit het bloed verdwenen is, na ongeveer 24 uur. Tot die tijd blijft het lichaam water vasthouden.’

Vrouwen lopen extra risico
Vooral vrouwen lopen het risico dat grote hoeveelheden vocht de hersenen en het hart binnendringen, met fatale gevolgen. Uit een onderzoek dat op het Awakenings, een grootschalig zomerfestival in Amsterdam, werd uitgevoerd, bleek een kwart van alle vrouwen die onder invloed van MDMA was een milde vorm van watervergiftiging te hebben, terwijl dat bij de mannen maar 3% was. Volgens Niesink komt dit doordat het natriumgehalte van vrouwen sneller verstoord raakt door een interactie met het vrouwelijk hormoon oestrogeen.

Coma en dood als gevolg van watervergiftiging zijn volgens Niesink vrij zeldzaam. De steekproef laat echter zien watervergiftiging een niet te onderschatten probleem is. Oppassen met die pil én dat flesje water dus!