Wetenschappers ontdekken meer dan honderd ‘schizofrenie-genen’

Vaak wordt gedacht dat schizofrenie gepaard gaat met een zogenoemde ‘gespleten persoonlijkheid’. Dit is echter een misverstand, dat waarschijnlijk voortkomt uit de oorsprong van het woord in het Grieks (schizo betekent gespleten en phrenos betekent geest). De stoornis die gepaard kan gaan met wanen, audio-hallucinaties (stemmen) en chaotisch gedrag en vreemde gezichtsuitdrukkingen en lichaamsbewegingen. Zo’n 1 op de 100 mensen krijgt het op een zeker moment in het leven, meestal uit het zich rond de late puberteit of vroege volwassenheid.

Mogelijke triggers van schizofrenie kunnen liggen in drugs- of alcoholgebruik, en over het algemeen lijden meer mannen aan de stoornis dan vrouwen. Maar waarom krijgt de één wel de diagnose schizofrenie en de ander niet? Over de oorzaak van schizofrenie tast men al lang in het duister, al vermoedden wetenschappers een genetische oorzaak omdat bepaalde bevolkingsgroepen en families vatbaarder lijken te zijn dan anderen. En het lijkt erop dat dit verband nu is aangetoond.

Een enorme, internationale studie van de genen van 37.000 schizofreniepatiënten en 113.000 mentaal gezonde mensen zorgde voor verrassende resultaten. Het lijkt er namelijk op dat DNA zeker een rol speelt bij het wel of niet krijgen van de stoornis. De uitvoerende wetenschappers van de Schizophrenia Working Group of the Psychiatric Genomics Consortium vonden in totaal 128 onafhankelijke genetische variaties, die bij de ‘gezonde’ proefpersonen niet aanwezig waren. Het overgrote merendeel daarvan, 83, is voorheen nooit met schizofrenie in verband gebracht.

Sommige genen die de studie aan het licht bracht, beïnvloeden de werking en het vrijkomen van de neurotransmitter (een signaalstof die zenuwimpulsen overdraagt tussen zenuwcellen) dopamine, dat een grote rol speelt bij het ervaren van gevoelens van genot, blijdschap en welzijn.

De uitkomsten van het onderzoek worden door veel wetenschappers gezien als een doorbraak in de behandeling van de stoornis. Volgens professor in de psychiatrische genetica Michael O’ Donovan aan de Cardiff University in Wales, is de ontdekking enorm belangrijk. ‘Het is nu duidelijk dat genen wel degelijk een rol spelen bij schizofrenie, en dit kan een kickstart zijn voor nieuwe methoden om het te behandelen’.