Komt schadelijke Google tax ook naar Nederland?

De Spaanse overheid zal in september hoogstwaarschijnlijk een wet goedkeuren die erop gericht is Google te belasten voor het plaatsen van links naar artikelen van een aantal dagbladen. Zullen Nederland en andere Europese landen het Spaanse voorbeeld volgen?

Het zou niet voor het eerst zijn dat Europa Spaanse beslissingen met betrekking tot Google overneemt. In mei van dit jaar werd de internetgigant door het Europees Hof gedwongen informatie over individuen te verwijderen als ze schadelijk en bovendien niet relevant meer waren nadat een Spanjaard het bedrijf voor de rechter daagde. Het ‘recht om vergeten te worden’ is sindsdien een moeilijk in de praktijk te brengen principe gebleken.

Ditmaal is het niet één persoon maar een groep Spaanse dagbladen die zich hard maakt voor het belasten van nieuwsverzamelsites als Google Nieuws, die links naar hun artikelen plaatsen. Ze zijn van mening dat het Amerikaanse bedrijf met zijn nieuwsservice over de rug van de dagbladen geld verdient, en eisen compensatie. Met het aannemen van de zogenaamde ‘Google tax’ geeft de overheid van het Zuid-Europese land gehoor aan deze oproep, door een nog nader vast te stellen belastingpercentage op elke link te heffen die begeleid door een beschrijving doorverwijst naar artikelen van leden van de Spaanse vereniging van dagbladen.

Maar de komst van de nieuwe wet zal naar verwachting vooral de dagbladen zelf schaden, want Google Nieuws is een belangrijk toegangspunt vanaf waar internetters op de Spaanse nieuwssites komen. Google zou best eens kunnen reageren met het boycotten van de dagbladen in kwestie die zich daardoor op zeer effectieve wijze eigenhandig van een belangrijke bron lezers hebben afgesloten. Maar dat is niet het grootste gevaar.

Een ander (onbedoeld) gevolg van de wet die wel eens veel impact zou kunnen hebben heeft betrekking op de informatievoorziening van de burger. Wanneer Google besluit zich af te keren van de nieuwssites waaraan het belasting moet afdragen betekent dit een beperking van de informatievoorziening van de burger. En de kans bestaat dat deze beperking in de toekomst op Europees niveau zal komen te bestaan.

Eerder probeerde Duitsland al met een soortgelijke wet geld van Google te innen. Die maatregel werd door Google handig omzeild door nieuwssites in een contract afstand te laten doen van het recht op een vergoeding wanneer er naar hun artikelen werd gelinkt. Een contract dat de Duitse mediabedrijven overigens niet zouden hebben getekend als ze niet verwachtten beter te worden van hun vermelding op Google Nieuws. In de Spaanse wet is zo’n regeling niet mogelijk.

Aangezien zowel Duitsland als Spanje proberen een Google tax in te voeren lijkt er binnen Europa animo te bestaan voor een dergelijke maatregel. Toch is het te hopen dat de rest van Europa eerst eens kijkt wat de gevolgen zijn van de invoering ervan in Spanje. Verwacht wordt dat de schade aan de media-industrie 1,13 miljard euro zal bedragen. Maar de gevolgen voor de burger die het in de toekomst moet stellen met minder informatie over wat zich in zijn omgeving afspeelt, is moeilijker in te schatten.