Waarom het recht om vergeten te worden ‘krankzinnig’ is

Het verzet tegen dat vermaledijde ‘recht om vergeten te worden’ dat de EU enkele maanden geleden heeft verzonnen, begint steeds sterker te worden. Dit weekend noemde notabene Jimmy (Jimbo) Wales, oprichter van online-encyclopedie Wikipedia, het ‘krankzinnig’ (‘insane’) nu Google voor het eerst een verwijzing naar een lemma op Wikipedia dreigt te schrappen. En wij kunnen wel met hem meevoelen: je scheurt toch ook geen bladzijden uit de Winkler-Prins?

Toen de verzamelde zoekmachines van deze wereld enkele maanden geleden van Europa opdracht kregen een modus te bedenken waarmee onnodig kwetsende of overbodige links naar achterhaalde websites verwijderd zouden kunnen worden, werd er nadrukkelijk bij gezegd dat dat uiteraard niet voor ‘publieke’ personen zou gelden: die hebben immers voor de openbaarheid gekozen. Op Wikipedia, met zijn 24 miljoen lemma’s de grootste encyclopedie ooit, sta je als persoon alleen als je een publieke rol hebt, hoe klein ook: een team van 20.000 mensen (de ‘community’) ziet toe op de juistheid en de relevantie van de inhoud.

Toch zal Google een dezer dagen de eerste verwijzing naar een Wikipedia-item schrappen, waarmee een flinke deuk wordt getrapt in de betrouwbaarheid van de site. Het zal wel niet de laatste zijn: volgens de huidige van zaken heeft Google bijna 100.000 verzoeken tot vergeten uit Europa binnengekregen, waarmee zo’n 350.000 links gemoeid zijn. In iets meer dan de helft van de gevallen heeft Google ook daadwerkelijk links verwijderd. Daarmee ondergraaft Google niet alleen de betrouwbaarheid van het Europese internet, maar eigenlijk ook zijn eigen bedrijfsmodel: waarom zou je nog googelen als je weet dat je niet alle relevante links te zien krijgt?

De uitspraak van de Wikipedia-oprichter is des te opmerkelijker omdat hij gaat deelnemen aan een door Google geïnitieerde conferentie, op 9 september in Madrid. Onderwerp is uiteraard het recht om vergeten te worden. Personeel van Google buigt zich met enkele Europese hoogleraren en journalisten (en Jimmy Wales) over de omstreden wet. Een van de leden van die conferentie vindt dus nu al die zo snel mogelijk moet worden afgeschaft. En hij is bepaald geen kleine jongen, want hij streed ook (met succes) tegen een spionagewetje dat de Britse regering in 2012 stiekem wilde invoeren.

Wij kunnen wel ongeveer raden wat de uitkomst van de conferentie zal zijn: die zal ongetwijfeld een beroep op de Europese wetgevers doen om het recht om vergeten te worden in te trekken of te amenderen, zodat alleen in schrijnende gevallen (bijvoorbeeld een bewezen onterechte verwijzing naar kindermisbruik) een link onklaar wordt gemaakt. En ze zal misschien wel pleiten voor een register waarin iedereen kan zien om welke reden dat is gebeurd, uiteraard anoniem. Want wat voor de een schrijnend is, kan voor een ander juist heel relevant zijn.