Virtuele alcoholtherapie in Pilsen

De kroeg is voor menig Tsjech de tweede woonkamer, maar niet zelden eindigt de avond in delirium.

Alcoholisme is een significant probleem. Onderzoekers hebben nu een virtuele kroeg ontwikkeld. Tsjechen die eerst in een veilige omgeving hun alcoholverslaving los hebben kunnen laten, kunnen nu ook oefenen op het laten staan van een alcoholische versnapering in een veruit gevaarlijkere omgeving, waar ze vroeg of laat toch in terecht zullen komen: het café.

Het café is een onmisbaar onderdeel van het leven in de Tsjechië. Hier zitten universiteitsprofessor, managers en bouwvakkers gemoedelijk naast elkaar om de arbeidsdag af te sluiten. Klinkt als egalitaire gezelligheid, maar het is niet zonder risico’s: iedere achtste man in Tsjechië is alcoholverslaafd of drinkt gevaarlijk veel.

Alcoholisme groot probleem
Tsjechisch bier is goedkoop en vloeit in overvloed. Per capita behoort het land tot de wereldleiders in alcoholconsumptie. Ongeveer 16,5 liter pure alcohol wordt hier jaarlijks per hoofd van de bevolking geconsumeerd. Volgens de WHO statistieken is dat bijna twee keer zoveel als het wereldwijde gemiddelde. Het gemiddelde in Europa bedraagt 12,2 liter pure alcohol per persoon, ouder dan vijftien, per jaar.

Daarom wordt er nu gewerkt aan een Boheemse kroeg, die alcoholverslaafden als onderdeel van hun afkickkliniek mogen bezoeken. Ironisch genoeg in Pilsen – herkomststad van pils – ontwikkelen wetenschappers een virtueel café. Hier moeten alcoholverslaafden in de toekomst iets doen dat voor veel Tsjechen moeilijk voor te stellen is: Ze moeten de kroeg in gaan en mogen alles doen, behalve bier bestellen.

Virtueel rollenspel
Het virtuele café komt uit te zien als een typische Tsjechische kroeg: houten lambrisering aan de muren, een plasmascherm waar bierreclame op te zien is, een gokautomaat en twee zwarte panelen met daarop het dagmenu: spekworst met brood en mosterd, pils voor 90 cent, Pilsener Urquell voor € 1,20. Stamgasten Dušan en Václav zijn ook al aanwezig. De bedoeling is het de patiënten een vertrouwde omgeving te geven, waarin ze moeten leren omgaan met iets dat psychologen ‘craving’ noemen – de onweerstaanbare hunkering naar de drug. In de gesloten behandeling worden alcoholisten niet geconfronteerd met de hun bekende omgeving van drinkers.

Dergelijke methodieken worden al ingezet in de verslavingszorg middels rollenspellen met therapeuten. De virtuele kroeg moet daar nu een aanvulling op zijn, als veilig middel om drinkers in een situatie te brengen waarin ze vroeg of laat toch terecht zullen komen. Daarbij wordt ook gebruik gemaakt van scenario’s, zoals het uitoefenen van groepsdwang. De patiënt kan het bier ook als het ware aanraken. En als hij dan toch besluit te drinken, dan vervaagt het beeld en krijgt hij een zeer onaangenaam geluid te horen.

Aanvullend op de virtuele kroeg volgen binnenkort ook nog andere drinkgelegenheden en zal de mogelijkheid geboden worden om andere dranken dan bier te kiezen.