Waarom uitgevers zullen verdwijnen

Aan 31 procent van de e-books die bij ’s werelds grootste verkoper, het Amerikaanse Amazon, worden verkocht, komt geen uitgever meer te pas.

Dat zijn boeken die door de schrijver zelf bij Amazon te koop zijn gezet. Die onafhankelijke schrijvers (ook wel ‘indies’ genoemd) vangen veertig procent van de e-bookomzet van de internetgigant, die in de Verenigde Staten en Groot-Brittannië een marktaandeel van bijna negentig procent heeft.

Dat blijkt uit een omvangrijk onderzoek dat is gedaan naar de 120.000 best verkochte
e-books in de eerste helft van dit jaar, en het verklaart voor een deel waarom de grote uitgeverijen in de VS in bijna permanente staat van oorlog verkeren met Amazon. Zij zien hun omzet en dus hun winst dalen op de groeimarkt van e-books en zoeken (vooralsnog machteloos) naar middelen om het tij te keren. Het onderzoek is niet gedaan door Amazon zelf (dat geeft nooit cijfers), maar door een onafhankelijk onderzoeksbureau. Het valt dus ook niet helemaal te verifiëren, maar het geeft wel een duidelijke trend aan: uitgevers staan steeds vaker buitenspel in de wedstrijd die ze ooit zo comfortabel konden spelen.

Nederlandse markt
Nu is het inmiddels genoegzaam bekend dat Amazon binnenkort (misschien nog wel dit jaar) de Nederlandse markt gaat betreden. Dat is dan goed nieuws voor al die honderdduizenden Nederlanders die nog een boek in de bureaula of op de harde schijf hebben liggen c.q. staan, maar slecht nieuws voor de vaderlandse uitgevers. Het is gedaan met de moeizame weg die tegenwoordig nog voorafgaat aan de publicatie van een manuscript. Prehistorische termen als ‘lente- of herfstaanbieding’ zullen verdwijnen. Een nieuw boek is onmiddellijk en overal verkrijgbaar, en zo hoort het ook.

Nog bedreigender wordt de zaak als Amazon in Nederland een concept uitrolt dat in Amerika op het punt van beginnen staat: Kindle Unlimited, waarbij je, zoals wij al voorspelden, voor een vast bedrag per maand net zoveel kunt lezen als je wilt. Het assortiment is inmiddels goeddeels bekend, en wat opvalt is dat er geen boeken bij zitten van de grootste vijf uitgeverijen. Ongetwijfeld zijn die er met Amazon niet uitgekomen over de prijs. Een beetje vergelijkbaar met de strijd die de Nederlandse bibliotheken hebben moeten voeren om een relatief klein aanbod van e-books van Nederlandse uitgevers in de virtuele uitleenschappen te krijgen.

Voor schrijvers die zich vast willen voorbereiden op de komst van Amazon naar Nederland: het schrijven van zuiver literaire fictie loont niet. Wat wel verkoopt zijn de genreboeken: detectives, fantasy, literaire thrillers. Amazon heeft het in een gisteren verstuurde brief aan duizenden schrijvers al vergeleken met de komst van de paperback, vlak voor de Tweede Wereldoorlog: daarvan moesten ‘deftige’ uitgevers, boekhandels en schrijvers in het begin ook niks hebben. Maar hun verzet haalde niks uit: de goedkope boeken vlogen als warme broodjes over de toonbank. De uitgevers doen er goed aan deze les nog eens te bestuderen.