Waarom vrouwen niet van risico’s houden

Van risicovolle situaties krijgen vrouwen meer stress. Daardoor presteren ze slechter dan mannen.

Een idee opperen tijdens een vergadering vol kritische collega’s, je vrijwillig opgeven voor een moeilijke taak… Er zijn heel wat situaties op het werk waarbij je het risico loopt dat het verkeerd afloopt. Blijkbaar boezemen die vrouwen meer angst in dan mannen, en dat verkleint hun kansen op promotie. Dat blijkt uit enkele experimenten die Susan Fisk van de Amerikaanse Stanford University uitvoerde.

Fisk vroeg een online panel van proefpersonen om zich in te beelden dat ze zich in risicovolle of niet-risicovolle situaties bevonden, zoals een brainstorm met erg open of erg kritische collega’s. Ze moesten beschrijven hoe ze zich zouden voelen in zo’n situatie en wat ze zouden doen. Achteraf onderwierp Fisk hen allen aan een test om te checken hoe angstig ze waren. Vrouwen bleken in risicovolle situatie veertien procent meer angst te vertonen dan in niet-risicovolle situaties, terwijl het angstniveau van mannen gelijk bleef.

Fisk wijst op eerder onderzoek dat uitwees dat vrouwen die slecht presteren sneller als incompetent worden gezien dan mannen. Mannen zouden ‘een mindere dag hebben’ of ‘door toeval’ eens slecht presteren. Daardoor nemen vrouwen dus eigenlijk een groter risico dan mannen door moeilijke taken te aanvaarden.

En hoe presteren vrouwen dan als ze toch zo’n risicovolle taak verrichten? Om dat uit te zoeken, voerde Fisk nog twee experimenten uit. Bij het eerste moesten deelnemers een vragenlijst beantwoorden waarbij ze geld konden inzetten als ze dachten juist te hebben geantwoord. Bij het tweede experiment werden de resultaten gebruikt van een examen bij ingenieursstudenten. Daarbij moesten ze aangeven hoe zeker ze waren van hun antwoorden – hoe hoger hun vertrouwen in een juist antwoord, hoe hoger hun eindcijfer. Maar als het antwoord fout was terwijl ze er zeker van waren dat het goed was, verlaagde dat hun eindcijfer.

Beide experimenten toonden hetzelfde resultaat: de vrouwen deden het zonder gokken praktisch even goed als de mannen, maar mét gokken presteerden ze een stuk slechter. Ze beantwoordden elf procent minder vragen goed in het eerste experiment, en scoorden vier procent lager voor het examen.

Conclusie: risicovolle situaties bezorgen vrouwen stress, en die stress doet hen slechter presteren. Vaak vermijden vrouwen daarom zulke situaties. “Dit alles kan mee verklaren waarom er zo weinig vrouwen in topposities zitten,” meent Fisk. “Want risicovolle opdrachten aanvaarden en succesvol afronden, leidt vaak tot promotie.” Ze presenteerde haar onderzoek tijdens de jaarlijkse bijeenkomst van de American Sociological Association.